Ιερά Μητρόπολις Γορτύνης και Αρκαδίας
π. Εµµανουήλ ∆ασκαλάκης
Εφηµέριος της Ενορίας Αγ. Γεωργίου Μοιρών 1951 – 1991
Ο Εφημέριος που συνέδεσε για τέσσερις και πλέον δεκαετίες το όνομά του με τον Ι. Ν. του Αγ. Γεωργίου Μοιρών, είναι ο παπα-Μανώλης Δασκαλάκης, που με ιδιαίτερο σεβασμό τον θυμούνται οι παλιότεροι κυρίως. Διηκόνησε τον Αϊ-Γιώργη και όλοι έχουν να πουν ένα καλό λόγο για το άξιο και ταπεινό πέρασμά του.
Γεννήθηκε το 1913 στο Πετροκεφάλι Καινουργίου. Γονείς του ήταν ο Ευτύχιος Ιωάννου Δασκαλάκης και η Ελένη Γεωργίου Πετράκη. Ήταν ο πρωτότοκος γιος της οικογένειας με αδέλφια του τον Ιωάννη, τον Δημήτρη και τον Αδάμ. Σε ηλικία 13-14 χρονών έμεινε ορφανός και ανέλαβε την προστασία της οικογένειάς του, βοηθούμενος από τον παππού του Γεώργιο Πετράκη. Ωστόσο, τις εγκύκλιες σπουδές του τελείωσε στο Δημοτικό Σχολείο 
Πετροκεφαλίου και στο Γυμνάσιο Πόμπιας. Από την 1η/5/1931 μέχρι την 30η/4/1935, υπηρέτησε ως Γραμματέας στην Κοινότητα Πετροκεφαλίου. «Ο βενιζελικός φανατισμός, ριζωμένος βαθειά στο χωριό, συνεχίσθηκε και μετά το θάνατο του Εθνάρχη. Σε κάθε πολιτική εκδήλωση και κυρίως στις παραμονές των εκλογών οι Πετροκεφαλιανοί – μικροί και μεγάλοι – εξεδήλωναν ανοιχτά το φρόνημά τους. Από τα πρωτοπαλίκαρα του βενιζελισμού υπήρξε τότε ο αξέχαστος Μανώλης Δασκαλάκης του Ευτύχη ο μετέπειτα, επί δεκαετίες, ιερέας στον Άγιο Γεώργιο των Μοιρών ο οποίος επικεφαλής «ορδής» Πετροκεφαλιανών διέσχιζαν τους δρόμους του χωριού τραγουδώντας μεγαλόφωνα και προκλητικά το θούριο της εποχής:
«Βενιζέλε, πατήρ της Ελλάδος σωτήρ
Τιμημένε της Κρήτης παιδί.
Μες την Πόλη ταχειά, μέσα στην Αγιά Σοφιά
Θα σου ψάλλομε Ελευθέριε το… ωσαννά!! »
Στο τέλος περίπου της δικτατορίας, ο παπα-Μανώλης μαζί με την Ευαγγελία Ζεάκη (ανιψιά του Θέμου Κορνάρου), παρέλαβαν τα οστά του μεγάλου διανοητή και τα εναπόθεσαν στο κοιμητήριο των Μοιρών. Αργότερα, τα μετέφεραν στο νεκροταφείο της γενέτειράς του, Σίβα Πυργιωτίσσης.
Υπηρέτησε από 20/4/1936 μέχρι 20/10/1936 στο 43ο Σύνταγμα Πεζικού και από 28/10/1940 μέχρι 31/5/1941, στο Πυροβολικό. Στη συνέχεια επέστρεψε στο Πετροκεφάλι. Με παρότρυνση του Μητροπολίτη Κρήτης Ευγενίου Ψαλιδάκη γράφτηκε κατά το σχολικό έτος 1947 – 1948 στη δευτέρα τάξη του Ανώτερου Εκκλ. Φροντιστηρίου της Ριζαρείου Εκκλ. Σχολής από το οποίο αποφοίτησε στις 15/6/1948. Στις 25/6/1951, στο Κλήμα Πυργιωτίσσης, νυμφεύθηκε τη Μαρία Στυλιανού (Ιερέως) Μιχελάκη και απέκτησε τρία παιδιά, τον Δημήτρη, την Ελένη τον Ευτύχιο. Στις 18/7/1951 ο Κρήτης Ευγένιος, ως Τοποποτηρητής της Ι. Επισκοπής Αρκαδίας προκήρυξε, σύμφωνα με τους κείμενους νόμους, την πλήρωση των εφημεριακών θέσεων των Ενοριών Μοιρών, Απεσωκαρίου και Στερνών και κάλεσε τους ενδιαφερόμενους που είχαν τα υπό του νόμου προβλεπόμενα να καταθέσουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά προκειμένου να ανακηρυχθούν οι ενδιαφερόμενοι ως υποφήφιοι για να καταλάβουν τις εν λόγω κενές οργανικές θέσεις. Στις 26/7/1951 ο Αρχιμ. Χρύσανθος Μαρκάκης, Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ι. Επισκοπής Αρκαδίας, απέστειλε την παραπάνω απόφαση του Κρήτης Ευγενίου, ως Τοποποτηρητού της Ι. Επισκοπής Αρκαδίας, στο Εκκλησ. Συμβούλιο της Ενορίας του Αγ. Γεωργίου προκειμένου να θυροκολλήσουν αυτή στον Ι. Ν. του Αγ. Γεωργίου, πράγμα που έγινε στις 26/7/1951.
Ο κ. Εμμ. (μετέπειτα π. Εμμανουήλ) Ευτυχίου Δασκαλάκης, κάτοικος Μοιρών, στις 27/7/1951 υπέβαλε αίτηση, ως έχων τα εκ του νόμου απαιτούμενα, με την οποία ζητούσε την ανακήρυξή του ως υποψηφίου να καταλάβει τη θέση Εφημερίου στον Ι. Ν. Αγ. Γεωργίου Μοιρών. Στις 12/8/1951 μερικοί ενορίτες του Αγ. Γεωργίου έγραψαν στην Ι. Μητρόπολη Κρήτης ζητώντας να μη προβεί ο Τοποτηρητής, Κρήτης Ευγένιος στην ως άνω προκήρυξη.
Στη συνέχεια με απόφαση της Ι. Επισκοπής Αρκαδίας της 20ης/8/1951, την οποία υπογράφει ο Αρχιμ. Χρύσανθος Μαρκάκης, Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Ι. Επισκοπής Αρκαδίας, ανακηρύχθηκε υποψήφιος εφημέριος της Ενορίας Αγ. Γεωρίου Μοιρών, ο κ. Εμμ. (μετέπειτα π. Εμμανουήλ) Ευτ. Δασκαλάκης, και στάλθηκε στο Εκκλησ. Συμβούλιο της αυτής Ενορίας για θυροκόλληση, πράγμα που έγινε στις 20/8/1951.
Στις 29/8/1951 ο π. Γεώργιος Αρμουτάκης με αίτησή του προς την Ι. Επισκοπή Αρκαδίας ζήτησε, ως προσωρινός Εφημέριος της Ενορίας του Αγ. Γεωργίου όπου υπηρετούσε από τις 16/1/1946, να καταλάβει την κενή οργανική θέση Εφημερίου που είχε προκηρυχθεί. Στις 30/8/1951 έκαμαν ένσταση μερικοί ενορίτες του Αγ. Γεωργίου για να μη καταλάβει την κενή οργανική θέση ο κ. Εμμ. (μετέπειτα π. Εμμανουήλ) Ευτ. Δασκαλάκης.
Κατόπιν ο Κρήτης Ευγένιος, Τοποτηρητής της Ι. Επισκοπής Αρκαδίας, με απόφασή του εθεώρησε αβάσιμη την ένσταση που είχε κατατεθεί και εξέλεξε ως τακτικό Εφημέριο της Ενορίας του Αγ. Γεωργίου Μοιρών τον κ. Εμμ. (μετέπειτα π. Εμμανουήλ) Ευτ. Δασκαλάκη, τελειόφοιτο του Ανωτέρου Εκκλ. Φροντιστηρίου της Ριζαρείου Εκκλ. Σχολής. Η εν λόγω απόφαση στάλθηκε από την Επισκοπή στην Ενορία του Αγ. Γεωργίου για να θυροκολληθεί, πράγμα που έγινε στις 13/9/1951.
Στις 30/10/1951 ο Κρήτης Ευγένιος χειροτόνησε σε Διάκονο τον κ. Εμμ. Ευτ. Δασκαλάκη στον παλαιό Ι. Μ. Ναό Αγ. Μηνά Ηρακλείου και σε πέντε μέρες, συγκεκριμένα στις 4/11/1951, ο ίδιος Αρχιερέας χειροτόνησε σε Πρεσβύτερο τον Διάκονο Εμμ. Δασκαλάκη στον Ι. Ναό Αγ. Γεωργίου Μοιρών.
Κατά την ημέρα της εις Πρεσβύτερον χειροτονίας του, 4/11/1951, ο μακαριστός π. Εμμ. Δασκαλάκης εκφώνησε ομιλία της οποίας το περιεχόμενο αντιγράψαμε, έχει δε ως εξής: «Σεβασμιώτατε, Ἀξιότιμοι Ἐκκλησιαστικοί Σύμβουλοι, Ἀγαπητοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί. Ἀφοῦ πρῶτον εὐχαριστήσω καί δοξάσω τόν Πανάγαθον Θεόν, ὁ ὁποῖος μέ ἠξίωσε ἵνα περιβληθῶ τό τῆς θείας Ἱερωσύνης ἀξίωμα, ἔρχομαι νά εὐχαριστήσω τήν ὑμετέραν Σεβασμιότητα, διά τήν ὅλην πατρικήν ἀγάπην καί στοργήν διά τῆς ὁποίας μέ περιβάλλετε ἀπό τῆς πρώτης στιγμῆς τῆς ἀποστολῆς μου εἰς τήν ἀνωτέραν Ἐκκλησιαστικήν Σχολήν, ἄν καί πολλές φορές ἔτυχε νά σᾶς πικράνω. Ἐπίσης, τούς ἀξιοτίμους Ἐκκλ. Συμβούλους διά τό πρός ἐμέ ἐνδιαφέρον σας καί πάντας ὑμᾶς ἀγαπητοί ἀδελφοί μου οἱ ὁποῖοι τόσον μέ ἀγαπήσατε. Σεβασμιώτατε, αἰσθάνομαι τό μέγεθος τοῦ Θείου καί ὑψηλοῦ ἔργου τό ὁποῖον καλοῦμαι σήμερον νά ἀναλάβω. Τρέμω ἀναλογιζόμενος τάς εὐθύνας μου ἀπέναντι Θεοῦ καί ἀνθρώπων, ὅμως θαρρῶν εἰς τήν ἀγάπην, τήν στοργήν καί τό ἔλεος τοῦ Κυρίου καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καί εἰς τάς Εὐλογίας ὑμῶν, θά καταβάλω πᾶσαν προσπάθειαν μέ θυσίαν καί αὐτῆς τῆς ζωῆς μου, ἵνα γίνω ἄξιος ἐργάτης τοῦ ἀμπελῶνος τοῦ Κυρίου καί ἀντάξιος τῶν προσδοκιῶν σας. Θά εἶμαι εὐτυχής, ὅπως μέ τάς ἀσθενικάς μου δυνάμεις συντελέσω εἰς τήν πνευματικήν καί κοινωνικήν ἐξύψωσιν τῆς κωμοπόλεως Μοιρῶν καί ὅπως αὕτη καταστῇ Πνευματικόν Κέντρον Πολιτισμοῦ καί Προόδου ἀντάξιον τῆς ἀρχαίας Γόρτυνος καί Φαιστοῦ. Ἀγαπητοί ἀδελφοί. Εἰς τό ἔργον μου θά εἶμαι ὁ Πατέρας σας, ὁ ἀδελφός σας, ὁ σύντροφος καί παρηγορητής σας καί ὁ ἀκούραστος ἐργάτης διά κάθε σας θρησκευτικήν ἤ πνευματικήν ἀνάγκην. Δι᾽ ἐμέ δέν θά ὑπάρχει διάκρισις πλουσίου ἤ πτωχοῦ, ἀξιωματούχου ἤ ἐργάτου, ὅλοι θά εἶσθε ἀδελφοί μου, ὅλους θά σᾶς περιβάλλω μέ τήν ἴδια ἀγάπη καί στοργή. Ὁ Πόνος σας θά εἶναι καί πόνος δικός μου, ἡ φτώχεια σας και φτώχεια δική μου καί ἡ χαρά σας καί χαρά δική μου. Καί ἑνωμένοι διά τῆς ἀγάπης τοῦ Κυρίου καί Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, θά θέσω μέν τά θεμέλια μιᾶς νέας Πνευματικῆς καί Θρησκευτικῆς ζωῆς καί μιᾶς καλλιτέρας αὔριον μέ συμπαραστάτην τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν ὧ ἡ δόξα καί ἡ δύναμις εἰς τούς αἰώνας τῶν αἰώνων ἀμήν».
Μετά τις δύο χειροτονίες του π. Εμμ. Δασκαλάκη, ο Κρήτης Ευγένιος, ως Τοποτηρητής της Ι. Επισκοπής Αρκαδίας, μετέθεσε τον προσωρινό Εφημέριο του Αγ. Γεωργίου, π. Γεώργιο Αρμουτάκη, στην Ενορία Αμπελούζου και στις 8/11/1951 διόρισε τον Ιερέα Εμμ. Δασκαλάκη, τακτικό Εφημέριο της Ενορίας του Αγ. Γεωργίου Μοιρών. Στις 16/11/1953 ο π. Εμμ. Δασκαλάκης διορίστηκε Πρόεδρος του Εκκλ. Συμβουλίου του Ι. Καθεδρικού Ν. Αγ. Γεωργίου Μοιρών. Στις 18/1/1954 ο Κρήτης Ευγένιος, Τοποτηρητής της Ι. Επισκοπής Αρκαδίας, χειροθέτησε στις Μοίρες σε Οικονόμο τον π. Εμμ. Δασκαλάκη, ενώ στις 25/7/1956 σε Πνευματικό.
Από το 1956 συνεργάστηκε και βοήθησε το έργο του Μητροπολίτη Γορτύνης και Αρκαδίας Τιμοθέου, ο οποίος την 1η/11/1971 διόρισε τον π. Εμμ. Δασκαλάκη Κατηχητή του Κατώτερου Κατηχητικού Σχολείου Μοιρών, αλλά και τον διάδοχό του Κύριλλο, ο οποίος και τον τίμησε κάνοντάς τον Πρωτοπρεσβύτερο Σταυροφόρο.
Το 1982 έχασε τη γυναίκα του Μαρία. Παρόλα αυτά όμως δεν έχασε το θάρρος του και με τη δύναμη του Θεού αντιμετώπισε όρθιος όλες τις καταστάσεις και τις δοκιμασίες. Βοήθησε όντως τους ενορίτες του ασκώντας αθόρυβα και κρυφά φιλανθρωπικό έργο σε δύσκολους καιρούς. Ήταν ιεροπρεπής και παραδοσιακός, διάβαζε προσεκτικά, ευδιάκριτα και αργά το Ευαγγέλιο και τις διάφορες ευχές και φρόντιζε ιδιαίτερα για την τυπική τάξη.
Στις 20/6/1991 με πράξη του Μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας Κυρίλλου απολύθηκε από την ενεργό υπηρεσία. Κατά την αποχώρησή του από την ενεργό υπηρεσία έγραψε το εξής ευχαριστήριο: «Εὐχαριστήριον. Ἀπερχόμενος ἐκ τῆς ὑπηρεσίας μου ὡς Ἱερέως Ἐφημερίου τοῦ Ἱστορικοῦ Ἱ. Ναοῦ Ἁγ. Γεωργίου τῆς πόλεως Μοιρῶν, ὕστερα ἀπό τεσσαράκοντα ἔτη, ἀπευθύνω τάς εὐχαριστείας μου εἰς τόν Σεβ/τον Μητροπολίτην μας κ. κ. Κύριλλον, τόν Ἀρχιεπίσκοπον Κρήτης κ. κ. Τιμόθεον, στούς ἐν Χριστῷ ἀδελφούς Ἱερεῖς καί διακόνους. Στό Μητροπολιτικόν Συμβούλιον, Ἐκκλησιαστικόν Συμβούλιον, στόν Δήμαρχον καί τό Δημοτικόν Συμβούλιον, στούς πρώην ἐν ζωῇ Δημάρχους Μοιρῶν, στούς Διευθυντάς καί προσωπικόν τῶν Δημοσίων ὑπηρεσιῶν καί ὀργανισμῶν, Καθηγητάς και διδασκάλους τῆς πόλεως Μοιρῶν καί πρός ὅλους ὑμᾶς, ἀγαπητοί ἀδελφοί, Ἐνορίται καί κάτοικοι τῆς πόλεως Μοιρῶν, διά τήν ἀγάπην, τόν Σεβασμόν καί τήν συνεργασίαν σας εἰς τό ἐπίπονον ἔργον τῆς Ἱερατείας μου καί νά εὐχηθῶ ἐκ βάθους καρδίας, ὅπως ὁ Κύριος χαρίζει εἰς ὑμᾶς καί τάς οἰκογενείας σας ὑγείαν, εὐτυχίαν καί πνευματικήν πρόδον. Ἐπί πλέον, νά μακαρίσω τούς εἰς Κύριον ἐκδημήσαντας, ἀειμνήστους Ἀρχιερεῖς κυρόν Βασίλειον καί Εὐγένιον τόν χειροτονήσαντά με, ἐπίσης τούς Ἱερεῖς καί Διδασκάλους, Ἐκκλ. Συμβούλους, Δημάρχους καί συνεργάτας μου καί τέλος νά σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ἡ πόρτα τοῦ σπιτιοῦ μου θά εἶναι ἀνοικτή καί τό τηλ/νόν μου εἰς τήν διάθεσίν σας γιά κάθε σας πνευματικήν ἀνάγκην μέχρι ὁ Κύριος νά μέ καλέσῃ κοντά του. Μέ εὐχάς καί ἀγάπην Χριστοῦ. π. Ἐμμαν. Εὐτ. Δασκαλάκης, Ἱερεύς Μοῖραι Κρήτης».
….μνήμης χάριν! Εμμανουήλ Δασκαλάκη, ιερέως 1913-2002. Tου Δημήτρη Σάββα
