Ιερά Μητρόπολις Γορτύνης και Αρκαδίας
Ἀπό τήν ὁμιλία τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Γορτύνης καὶ Ἀρκαδίας κ. Μακαρίου
κατὰ τὴ χειροτονία τοῦ Διακόνου Ἰλαρίωνα Σταματάκη (Ἱ. Μονὴ Κουδουμᾶ, 23-2-2013)
…Διαλέξαμε τὴ μέρα αὐτὴ γιὰ νὰ σοῦ μεταδώσουμε τὴν Θεία Χάρη, ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τοῦ Ἁγ. Πολυκάρπου, ἡμέρα καὶ δικῆς μας πρὸ ἐτῶν πολλῶν χειροτονίας σὲ Διάκονο, ἀπὸ τὸν ἀοίδιμο Ἀρχιεπίσκοπο Κρήτης Τιμόθεο, ἂς εἶναι αἰωνία ἡ μνήμη του, γιὰ νὰ θυμηθοῦμε, πρῶτα ἐμεῖς καὶ γιὰ ἄλλη μία φορά, τὴν εὐεργεσία τῆς Ἐκκλησίας καὶ γιὰ νὰ ἀνανεώσουμε ἐντὸς μας τὸ αἴσθημα τῶν ὀφειλῶν μας πρὸς αὐτήν, τῶν δωρημάτων της πρὸς ἡμᾶς καὶ τὴν ἀνάγκη ἐπαύξησης τῶν ἀγώνων μας γιὰ τὴ λειτουργία τοῦ χαρίσματος τῆς Ἱερωσύνης.
Τίποτα δὲν μᾶς ὀφείλει ἡ Ἐκκλησία, ἐμεῖς τῆς ὀφείλουμε τὰ πάντα. Αὐτὴ βγάζει ἀπὸ τὸ ἀκένωτο πνευματικὸ ταμεῖο της κάθε φορᾶ τὸ ἀνάλογο δώρημα γιὰ τὸ πνευματικὸ συμφέρον τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ αὐτὴ εἶναι ἡ πηγὴ τῆς σωτηρίας, ἡ σώζουσα Ἐκκλησία. Μυριάδες ἀναφορὲς τὸ ἐπιβεβαιώνουν, ἀλλὰ καὶ μερικὲς ἄλλες τὸ διαψεύδουν. Γιατί ἄραγε;
Σ᾽ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, ἀντὶ ἐπαίνων καὶ τετριμμένων ἀναφορῶν ποὺ συνηθίζονται νὰ ἀκούγονται σὲ ἀνάλογες περιπτώσεις καὶ δὴ τελευταία, μὲ μία ξύλινη γλώσσα θορυβωδῶν ἀβροτήτων, ἐμεῖς γιὰ τὴν ἐξαιρετικὴ αὐτὴ ἡμέρα τῆς ζωῆς σου, ἀντὶ ἀπαντήσεων στὸ προλεχθὲν γιατί, σοὺ δίδουμε, παραγγελίες καὶ κατευθύνσεις ὡς ἕνα λειτουργικὸ κανόνα.
Θ. Λειτουργία. Τὸ μυστήριο τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ! Ἡ τέλεσή της γιὰ νὰ μὴ σοῦ γίνει μία κατὰ παράδοση ἐπανάληψη, πρέπει νὰ πασχίσεις ἔτσι ὥστε νὰ συναπαντήσεις τὴν ἐσωτερικὴ ἡσυχία, μὲ ἀγώνα ποὺ δὲν θὰ διαφημίζει τὰ ἀποκτήματά του γιὰ νὰ μὴν ἐξατμίζεται καὶ χρησιμοποιώντας ὅλα τὰ συνεπικουροῦντα λειτουργικὰ ἐκκλησιαστικὰ παραδοσιακὰ στοιχεῖα νὰ ὁδηγηθεῖς ὄχι σὲ ἕνα βάθος, ἀλλὰ ἐκεῖ ποὺ ἵσταται ὁ Κύριος, τὸ βάθος τῆς μυσταγωγίας τῆς Ἐκκλησίας.
Πολὺς ὁ ἀγώνας αὐτὸς καὶ ὄχι εὔκολος καὶ ἰδιαίτερα γιὰ τὸν λειτουργὸ ποὺ ἐκεῖνος πρῶτος πρέπει νὰ ἐργάζεται τὴν ἀρετὴ τῆς ἐσωτερικῆς ἡσυχίας πάνω στὴν ὁποία δύναται νὰ οἰκοδομήσει τὴ μυστηριακὴ ἕνωσή του μὲ τὴν Θ. Εὐχαριστία, ἡ ὁποία ὅπως σοῦ προείπαμε εἶναι ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι ἡ δόξα τοῦ κόσμου ἢ κάποιου ἄλλου.
Δηλαδὴ ἡ τέλεση αὐτοῦ του μυστηρίου μὲ τὴ βαθειὰ ἔκφραση ποὺ ἔχει, ξεπερνώντας κάθε ἀνθρωπομορφία ἀναγάγεται στὴν ἁγία ἀναφορὰ τῆς θυσίας, χωρὶς κανένα ἐξαναγκασμὸ ἢ πρέπει, μὲ ἱεροπρέπεια, λιτὴ καὶ μυσταγωγικὴ ποὺ ὅσο προχωρεῖ πρὸς τὴν θυσία δοξολογώντας καὶ ἐκφωνώντας συνεχῶς τὸ «εἰς τοὺς αἰώνας τῶν αἰώνων…» ἐξασθενεῖ κάθε κοσμικὸ χρονοοροθέσιο, εἰσχωρώντας καὶ ἀνεβαίνοντας στὸν χρόνο τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ τῆς ὁποίας «…οὐκ ἔσται τέλος…», ἔνθα ὁ Τριαδικὸς Θεὸς καὶ τότε μὲ φόβο καὶ τρόμο, μὲ συστολὴ καὶ δέος στρέφεται ὁ διάκονός της πρὸς τὴν Ἐκκλησία, ἀναφωνώντας τὸ «πρόσχωμεν…».
Ἐκεῖ ὁλοκληρώνεται πλέον ἡ τελικὴ νέκρωση κάθε γήϊνου. Ἐμεῖς φθάνοντας ἐκεῖ, βλέπουμε ὅτι Ἄλλος τελετουργεῖ, ἐμεῖς δανείζουμε τὰ χέρια μας καὶ Ἄλλος ἐπιτελεῖ. Αὐτὸ μὴ τὸ ξεχνᾶς.
Ἀπὸ αὐτὸ τὸ βίωμα τῆς οὐράνιας τάξης πραγμάτων ἄντλησαν τόσοι Ἅγιοι καὶ δίκαιοι, ὄχι γιατί ἤξεραν γράμματα καὶ τέχνες, καλὸ ὅταν ὑπάρχουν, μὰ κυρίως γιατί ἀσκώντας τὴν προλεχθεῖσα ἐσωτερικὴ ἡσυχία μὲ ἀγώνα καταπάτησης τοῦ διαβολικοῦ ἐγωκεντρισμοῦ, ἔγιναν κατὰ χάρη θεατὲς τῶν ἀπορρήτων καὶ ἀνείπωτων τοῦ μυστηρίου τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Πρόσεξε λοιπὸν τὶς θυρίδες ποὺ περνᾶ ὁ πονηρὸς τὶς γιρλάντες τοῦ ἐγὼ καὶ μᾶς περιτυλίσσει καὶ μάλιστα τοῦ ἱερατικοῦ ἐγωϊσμοῦ ποὺ ὅταν δὲν σπᾶ καὶ ἐπιμένει, εἶναι παρατηρημένο ὅτι ὄχι μόνο δὲν κατανοεῖ τίποτα λειτουργικῶς, ἀλλὰ πρόκειται μάλιστα γιὰ μία ἀπὸ τὶς φοβερότερες μορφές του, ποὺ τελικὰ κολάζουν.
Οἱ μύστες τῶν ἀπορρήτων μυστηρίων τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ ἀκόμα καὶ ἂν εἶχαν γνώση ἢ ἦταν σπουδαγμένοι ὅπως ἕνα ἀπὸ τὰ πολλὰ χαρακτηριστικὰ παραδείγματα, ἐκεῖνο τοῦ Μωυσῆ ὁ ὁποῖος παιδεύτηκε «…πάση σοφία Αἰγυπτίων…» καὶ ἦταν «…δυνατὸς ἐν λόγοις καὶ ἐν ἔργοις…» (πράξ. 7-22). Ἀκόμα καὶ ἂν μπροστὰ στὸ μυστήριο τοῦ Θεοῦ αὐτοὶ οἱ ἱερομύστες εἶπαν ὡς ὁ εἰρημένος Μωυσῆς: «…ἔκφοβος εἰμι καὶ ἔντρομος…» (Ἑβρ. 12-21), ἀκόμα καὶ ἂν ἦταν ἀναζητητὲς τοῦ Θεοῦ, ἀκόμα καὶ ἂν πατούσαν τοὺς ἱεροὺς τόπους ποὺ βημάτιζε ὁ Θεάνθρωπος, ἀκόμα καὶ ἂν βρῆκαν, ὅπως ὁ Φίλιππος τὸν Ναθαναὴλ λέγοντας «…εὐρήκαμεν…ὅν ἔγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμω καὶ οἱ προφῆται, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ…» (Ἰωάν. 1-46), ἀκόμα, ἀκόμα, ἀκόμα καὶ ἂν γνώριζαν ἢ δὲν γνώριζαν ὅλα τὰ ἱερά, τὸ ζητούμενο εὐαγγελικῶς ἦταν καὶ εἶναι ὁ Κύριος, ὁ Ὁποῖος εἶπε: «…οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμὶν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλ᾽ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν…» (Ἰωάν. 6-32).
Καὶ τότε τοῦ ζητήθηκε: «…δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον…» (Ἰωάν. 6-34) καὶ τὸ πανάχραντο στόμα τοῦ Κυρίου ἀπάντησε: «…ἐγὼ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς…». (Ἰωάν. 6-35) Καταλαβαίνεις λοιπόν, ἕνεκα καὶ τῆς λιπαρᾶς θεολογικῆς σου παιδείας, τί σημαίνει αὐτό.
Χωρὶς τὴ χριστοζωὴ ὅπως τὴν λέει ὁ Ὅσ. Ἰουστῖνος Πόποβιτς, ἡ Θ. Λειτουργία περνᾶ σὲ μᾶς ὡς ἱερὰ τελετὴ ἀδύναμη ἀκόμα καὶ στὴν καλύτερή της ἔκφραση νὰ προσεγγίσει τὸ βίωμα τῆς γνωστῆς διάνοιξης τῶν ὀφθαλμῶν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καὶ Μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ, ὅπου ὃ Χριστὸς «…ἐγνώσθη αὐτοῖς ἐν τῇ κλάσει τοῦ ἄρτου…». (Λουκ. 24-35)
Αὐτὸς ὁ ἐπιούσιος Ἄρτος τῆς Κυριακῆς προσευχῆς ποὺ θὰ καλεῖς γιὰ τὴ μετάδοσή του μὲ τὸ διακονικὸ παράγγελμα «…προσέλθετε…» εἶναι ὁ Ἄρτος τῆς Ζωῆς ὅπως προείπαμε. Εἶναι ὁ Ἄρτος τῆς Ἐκκλησίας γιὰ τὴν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν καὶ τὴν αἰώνια ζωή. Καὶ ἂν μὲν ἡ λέξη ἐπιούσιος ἐδῶ, προέρχεται ἀπὸ τὸ «ἐπεῖναι» σημαίνει, ὅπως ἔγκριτοι θεολόγοι μελέτησαν μεταξὺ τῶν ὁποίων ὁ Σεβ. Περγάμου κ. Ἰωάννης, σημαίνει τὸ «ἐπεῖναι», δηλαδὴ «ὅτι εἶναι ἀπαραίτητο γιὰ τὴν ὕπαρξή μας» ἂν ὅμως προέρχεται ἀπὸ τὸ «ἐπιέναι» σημαίνει τὸν «ἐρχόμενο».
Κατανοεῖς τὴ διαφορὰ καὶ τὴ λειτουργικὴ χρήση τῶν ὅρων, ἀλλὰ ὅπως καὶ ἂν ἔχει τὸ πράγμα πάντα ὁ Κύριος ἀναφερόμενος σὲ ἄρτο ἢ γεύματα, ὅπως μᾶς γράφει ὁ προαναφερθεῖς Ἐπίσκοπος, ἀναφέρεται μὲ ἐσχατολογικὸ χαρακτήρα.
Ἐμεῖς, στὴν ἐποχή μας, διαμορφώσαμε, ἐν πολλοῖς, συνείδηση χωρὶς ἐρχόμενα. Τὸ σήμερα τῆς λατρείας δὲν ἔχει ἐπαρκῶς τὸ αὔριο τοῦ ἐσχατολογικῶς ἐρχόμενου, μὲ ἀποτέλεσμα οἱ ἐπαΐοντες τοῦ λειτουργικοῦ εὐχαριστιακοῦ ἤθους, εὔκολα νὰ παραγκωνίζονται ἀπὸ τὴν μικροψυχία μίας εὐλάβειας ποὺ ἀρκεῖται ἢ μεταβάλει τὴ δίψα τῶν ἐσχάτων, σὲ χρηστικὴ μαγικὴ εὐλάβεια καὶ κατὰ συνέπεια ἐξωεκκλησιαστική.
Τὰ Μοναστήρια καὶ οἱ μοναχοί μας καλοῦνται ὅπως ἔκαναν στροφὴ τὶς περασμένες δεκαετίες ἀπὸ τὶς δυτικόμορφες ἐκκλησιαστικὲς τέχνες, στὶς δικές μας παραδοσιακὲς καὶ βοήθησαν, ἐκ τῶν ὁποίων ἐσὺ διακονεῖς ἐκείνη τῆς ἁγιογραφίας, καλοῦνται λοιπὸν νὰ κάνουν στροφή, μὲ προσευχὴ καὶ κατάλληλη προετοιμασία, στὴν ἐπὶ πλέον συνειδητοποίηση τῆς λειτουργικῆς ζωῆς, ὄχι στροφὴ ὑπὸ τὴ μορφὴ ἁπλῶς παραγωγῆς πιστῶν ἀντιγράφων, γιατί αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν ὑπάρχει συνέχεια, ἐρχόμενο, ἀλλὰ ζωῆς ἐκκλησιαστικῆς διὰ τῆς ἐπιστροφῆς τοῦ ἐπιβαλλόμενου πλέον λιτοῦ λειτουργικοῦ καὶ ἀρχαιοπρεποῦς ἤθους τῶν γραμμῶν τῶν πρώτων αἰώνων τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ δύναται στοὺς τωρινοὺς χρόνους, λαμβάνοντάς τους φυσικὰ ὑπ᾽ ὄψη νὰ τοὺς ἐκκλησιάσει. Κάθε θρίαμβος σήμερα ἀποκεκομμένος ἀπὸ τὴν ἀνάγκη τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου ποὺ ζητᾶ ἀνάπαυση ἀπὸ τὴν ὑπερπληροφορία μὲ τὴν ἐκβολὴ ἀπὸ τὴ δεξαμενὴ τῆς ψυχῆς τοῦ ὑπερκορεσμοῦ της, καταντᾶ ἕνα μπαρὸκ ἢ παραδοσιακὸ μπαρόκ, ξένο καὶ ἀκατανόητο ὄχι μόνο ἀπ᾽ αὐτόν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴ δωρικὴ λειτουργικὴ ὀρθόδοξη παράδοση.
Μάλιστα ἡ ἐποχὴ τούτη μὲ τὰ μέσα ποὺ διαθέτει, μᾶς ἔδωσε τόσα πολλὰ μέσα ἔκφρασης καὶ καταγραφῆς ὡς καὶ πάμπολλες δυνατότητες καταφυγῆς σὲ πηγὲς καὶ σπουδάγματα. Δὲν θὰ ἦταν ὑπερβολὴ ἐὰν λέγαμε πὼς γέμισε ὁ κόσμος ἀπὸ ἀλλότρια ἐκκλησιαστικῶς πράγματα καὶ ἄδειασε ἀπὸ ἀνθρώπους ἐκκλησιαστικῆς ἀρετῆς καὶ βιωμάτων μὲ φυσικὴ κατάληξη τὴν ἔκπτωση τῆς λειτουργίας μας ποὺ ντρεπόμενη γιὰ τὴν κατάστασή της, ἐπιστρατεύει εὐφάνταστα πράγματα γιὰ νὰ ντύσει μόνο μὲ ἐξωτερικὴ ὡραιότητα αὐτὴ τὴ φτώχεια.
Ἀποπροσανατολισθήκαμε λοιπὸν ἕνεκα πνευματικῆς πείνας, ἀπὸ τὸν ἀγώνα ἀπόκτησης τῆς ἐσωτερικῆς ὀντολογικῆς ἡσυχίας καὶ τῆς καλλιέργειας τῶν ἀρετῶν τῆς προειρημένης χριστοζωῆς.
Ἀπὸ τὴ μία λοιπὸν τὸ μέγεθος τῆς πληροφορίας ποὺ βομβαρδίζει κάθε πτυχὴ τῆς σύγχρονης ζωῆς περιπλέκει ἀκόμα περισσότερο τὰ πράγματα καὶ ἔτσι ἡ ἐσωτερικὴ ἡσυχία, προϋπόθεση γιὰ τὴ βίωση τῆς ὡραιότητας τῆς Θ. Λειτουργίας, μένει ἀτροφική, μικρὴ καὶ ἀδύναμη γιὰ νὰ φθάσει σὲ ὀντολογικὰ χαρακτηριστικὰ ὄχι μετοχῆς, ἀλλὰ συμμετοχῆς σ᾽ αὐτή.
Ἀπὸ τὴν ἄλλη κάθε γνώση, κάθε προτέρημα καὶ κάθε μέθοδος ἐντός της ἁγιάζουσας Ἐκκλησίας ποὺ δὲν ὑπακούει ἀπόλυτα στὸ διαχρονικὸ βίωμά της, ἔχει κατάληξη τὸ σοφιολογισμό, τὴν ἐξωτερικὴ ἐπιβεβαίωση τῶν ἀνθρώπων, τὸ μάζεμα ψυχῶν περὶ κάποιον ταλαντοῦχο κληρικό, ποὺ στὴν ἐποχὴ μᾶς παρατηρεῖται ὅτι εἶναι ἕτοιμοι οἱ ἄνθρωποι ἕνεκα τῆς πνευματικῆς πείνας νὰ φωνάξουν εὔκολα «νὰ ἕνας ἅγιος ἄνθρωπος», πρὸς καταστροφὴ τοῦ ἰδίου καὶ αὐτῶν, χωρὶς νὰ τίθενται ὑπὸ τὸ βάθος τῶν ἐκκλησιαστικῶν πρεπόντων.
Ἀναζήτησε λοιπὸν τὸν λειτουργοῦντα διάκονο ὄχι στὰ φαινόμενα, ἀλλὰ στὴ διακονία τῆς κλάσης τοῦ Ἄρτου, ἔτσι ὥστε νὰ δοξάζεται τὸ ὄνομα τοῦ Μεγάλου Ἀρχιερέα Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Νὰ πολεμήσεις μὲ κάθε τρόπο τοὺς λογισμοὺς τῆς καταστρεπτικῆς ἐξωστρέφειας καὶ τοὺς λογισμοὺς τῆς ἀνθραπαρέσκειας ποὺ σαρακιάζουν τὴν ταπείνωση καὶ τὴν ὑπομονὴ στὴν ἀντοχὴ τῶν ποικίλων πειρασμῶν τοῦ κληρικοῦ.
Νὰ ζητᾶς σὲ κάθε λειτουργία μὲ δέος τὴν εὐσπλαχνία καὶ τὸ ἔλεος τοῦ Πανάγαθου Θεοῦ γιὰ νὰ μὴ κωλύσεις τὴ χάρη του ἀπὸ τὰ μυσταγωγικῶς καὶ ἐκκλησιαστικῶς ἐπιτελούμενα.
Νὰ ἀνοίξεις περισσότερο τὴν ὕπαρξή σου στὸ λειτουργικὸ χρόνο προσμετρώντας τὸ κάθε τί μὲ τὸ ἀτελεύτητο τῶν οὐρανῶν καὶ τὴν ὑπακοὴ στὴν Ἐκκλησία καὶ ὄχι μὲ τὸν κοσμικὸ χρόνο ποὺ συσφίγγει τὸ αἰώνιο.
Συγχρόνως σὲ προτρέπουμε νὰ καταστεῖς ἄξιος της ἐμπιστοσύνης τῆς ταπεινότητάς μας, ἀλλὰ καὶ τῆς Ἱ. Μονῆς τῆς μετανοίας σου ἡ ὁποία σὲ πρότεινε εὐχαρίστως διὰ τοῦ Ἡγουμένου Πανοσιολ. Ἀρχιμ. Μακαρίου καὶ τῆς ἀδελφότητός της, γιὰ τὴν σημερινὴ χειροτονία σου. Νὰ τιμήσεις μὲ ἔργα αὐτὴ τὴν πρόταση καὶ νὰ διακονήσεις μὲ πνεῦμα πιστότητας πρὸς τὴν Ἐκκλησία τὸ λειτούργημά σου.
Παράδειγμά σου ὁ σημερινὸς ἑορταζόμενος Ἅγ. Πολύκαρπος, ὁ προστάτης σου Ἅγ. Ἰλαρίωνας καὶ οἱ Ὅσ. Πατέρες τῆς Ἱ. Μονῆς τῆς Μετανοίας σου, Παρθένιος καὶ Εὐμένιος.
Ἡ προσέλευσή σου χαροποιεῖ πνευματικῶς τὴν τοπικὴ Ἐκκλησία ἡ ὁποία ἀναμένει τοὺς καρποὺς τῆς διακονίας σου. Σὲ συγχαίρουμε πατρικῶς. Ἡ χαρὰ της αὐτὴ γίνεται προσευχή. Εὐχαριστοῦμε πολὺ τὴν εὐσεβῆ οἰκογένειά σου, τοὺς καλοὺς γονεῖς καὶ ἀδελφούς σου, τοὺς οἰκείους, συγγενεῖς καὶ φίλους σου καὶ κάθε ἄνθρωπο καὶ δάσκαλό σου ποὺ σὲ βοήθησαν καὶ σοῦ συμπαραστάθηκαν γιὰ νὰ φθάσεις στὴν σημερινὴ ἡμέρα. Προσευχόμεθα καὶ εὐχόμεθα νὰ ἀξιωθεῖς καὶ ἄλλων χαρισμάτων καὶ νὰ γίνεις ὅλος χάρη, ὅλος φῶς, ὅλος Ἐκκλησία.
Τώρα καὶ ὡς Διάκονος νὰ ἐντείνεις τὶς προσπάθειές σου πρὸς τὰ ἀνωτέρω παραγγελθέντα. Τὰ μέχρι σήμερα σημεῖα τῆς ζωῆς καὶ τοῦ ἤθους σου παρέχουν ἄριστες ἐγγυήσεις ποὺ ἐντὸς ὀλίγου κατατίθενται στὴν Ἁγία Τράπεζα, πρὸς ἐπαύξηση.
Δεόμεθα τοῦ Κυρίου νὰ ἔλθει ἡ χάρη Του σὲ σένα καὶ νὰ σὲ ἀναδείξει γνήσιο κληρικὸ καὶ διάκονο τῆς Ἐκκλησίας. Δέξαι Κύριε τὸν εἰσερχόμενο στὸ Ἅγιο Θυσιαστήριο καὶ διὰ τῆς ταπεινότητάς μας, ἐκ τοῦ ὠμοφορίου Παύλου καὶ Τίτου, κᾶνε τὴ ζωή του μία συνεχῆ εὐχαριστία τῆς Βασιλείας Σου, ἐρχόμενη τώρα καὶ πάντα καὶ στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων.-
† Ὁ Γορτύνης καί Ἀρκαδίας Μακάριος
Χειροτονία Διακόνου Ιλαρίωνος, αδελφού της Ι. Μονής, πτυχιούχου θεολογίας, αγιογράφου, 23-2-2013
