Ιερά Μητρόπολις Γορτύνης και Αρκαδίας
Συνέντευξη
του Σεβ. Μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας κ. Μακαρίου στην Εφημερίδα “Πατρίς” στις 20/12/2005 και στην Δημοσιογράφο Α. Παπαδοκωστάκη
Eδω είναι οι “Άγιοι Τόποι” της Κρήτης επισημαίνει σε συνέντευξη του στην “Π” ο μητροπολίτης Μακάριος που επιχειρεί να αναδείξει την πορεία του Αποστόλου Παύλου
Ο κ. Μακάριος, πριν απαντήσει στις ερωτήσεις, μιλά για το μήνυμα των Χριστουγέννων, που είναι η ανάδειξη του Ανθρώπου και η προάσπιση των δικαιωμάτων του.
«Βρισκόμαστε μπροστά σε μια νέα πραγματικότητα η οποία αναδεικνύει ένα σημαντικό γεγονός, ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι απέναντι στο Θεό και όλοι έχουν δικαιώματα τα οποία πρέπει να ικανοποιούνται. Επομένως οι φεουδαρχίες, οι μονοκρατορίες και τα συστήματα καταπίεσης ανθρώπου προς άνθρωπο και λαού προς λαό πρέπει να οδηγηθούν σε ένα τέλος.
Αυτό είναι ένα παλιό ζητούμενο. Τώρα αυτό φαίνεται εντονότερα. Ο Χριστός έφερε την ειρήνη και την αγάπη στον κόσμο. Αυτή την ειρήνη και την αγάπη όσοι την εκμεταλλεύτηκαν, από αυτοκρατορίες μέχρι τα πιο μικρά κράτη, δημιούργησαν εξαμβλώματα χριστιανικού πολιτισμού. Ο χριστιανικός πολιτισμός είναι καταγεγραμμένος στο Ευαγγέλιο και στην ιστορία του. Για αυτό μπροστά σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, πρέπει να αναζητήσουμε τον Ένα Άνθρωπο. Μπαίνουμε στην Κοινωνία των Εθνών και του ενός Πολίτη, που πρέπει να απολαμβάνει, την ειρήνη του Θεού και ίσα και άξια δικαιώματα, όσο χαμηλό ή ψηλό και αν είναι το κοινωνικό και μορφωτικό του επίπεδο. Από πλευράς Ορθοδόξου Εκκλησίας αυτά έχουν τονιστεί πολύ πριν το πουν άλλοι φορείς. Οδηγούμαστε σε μια νέα πραγματικότητα, της καταλλαγής, της ειρήνης και της αρμονικής συμβίωσης και της παγκοσμιοποίησης. Με την καλή έννοια. Σαφώς δεν εννοώ τα τραστ και τις μεγάλες οικονομικές μονάδες που κινούνται και εφαρμόζουν ένα οικονομίστικο σύστημα που απορροφά τον ιδρώτα των ανθρώπων. Εγώ μιλώ για το παγκόσμιο γίγνεσθαι που επαγγέλλεται η γέννηση του Χριστού. Πως μπορεί η Ευρώπη να επαγγέλλεται ειρήνη και ανθρώπινα δικαιώματα, όταν κατακρατεί για τον εαυτό της όλο τον πλούτο και στην Αφρική τα παιδιά πεθαίνουν για ένα ποτήρι νερό; Αυτά δεν είναι σύμφωνα με το λόγο του Θεού.
-Αυτά συμβαίνουν αλλού. Η δική σας περιοχή είναι πλούσια…
Στην περιοχή μου, υπάρχει φτώχεια. Πριν μερικές μέρες είχα συνάντηση με το τμήμα στίβου και μου είπαν για οικογένειες που υποφέρουν. Έστειλα δύο ιερείς για να εξακριβώσουν και ξέρετε τι μου ζήτησαν τα παιδιά; παπούτσια, μια κουβέρτα και ψωμί. Στο επίπεδο των μεταναστών, έχουμε εκατοντάδες ανθρώπους που άφησαν τις πατρίδες τους λόγω δυστυχίας και βρίσκονται στις αγροτικές εργασίες για να εξασφαλίσουν τα αναγκαία προς το ζην. Θα σας πω την περίπτωση ενός Βούλγαρου, ορθόδοξου ιερέα, που πήρε την παπαδιά του και το ένα του μοναδικό παιδί και ήρθαν στις Μοίρες για να βρουν ψωμί. Ήρθε ο άνθρωπος και μου ζήτησε το ενοίκιο του μηνός , 82 ευρώ, για ένα παλιό σπίτι γιατί δεν είχε να το πληρώσει. Ζητούσε δουλειά, να μαζέψει ελιές και να σκάβει.
-Αυτόν τον ιερέα, μπορεί να τον απασχολήσει η τοπική Εκκλησία…
Ήδη γράψαμε προς το Πατριαρχείο της Βουλγαρίας και ζητούμε την άδεια να ιερουργεί. Προχωρούμε στην δημιουργία ενός κύκλου συνάντησης με τους μετανάστες και τους αλλόθρησκους. Έχουμε 250 Βούλγαρους ορθοδόξους, μόνο στις Μοίρες και τα περίχωρα. Φροντίζουμε να τους δώσουμε ένα ιερέα που να λειτουργεί στη γλώσσα τους και να κάνουμε οργανωμένη φιλανθρωπία. Πιστεύουμε ότι πρέπει να ακολουθήσουμε την τακτική της ενσωμάτωσης γιατί είναι πιο αποτελεσματική και τη θέλουν και οι ίδιοι. Το παιδί του ιερέα, έχει πτυχίο Εκκλησιαστικής Σχολής της Σόφιας και του προτείναμε σπουδές στην Ανώτερη Εκκλησιαστική Σχολή. Αυτός θα είναι ο αυριανός ποιμένας της ευρισκομένης στις Μοίρες βουλγαρικής κοινότητας. Θα συνεχίσουμε με τους μουσουλμάνους. Δεν μπορούμε να κλωτσάμε τον συνάνθρωπό μας.
-Θα τους επιτρέψετε να κτίσουν ένα τέμενος;
Δεν μου το έχουν ζητήσει. Είμαστε ακόμα στην αρχή των επαφών. Η κατάσταση των μεταναστών, δεν είναι οργανωμένη. Δεν γνωρίζω τις ανάγκες τους, γνωρίζω την οικονομική δυσπραγία τους. Αν σηκωθεί κανείς πολύ πρωί και διασχίσει τον κεντρικό δρόμο των Μοιρών, θα δει τη δυσπραγία που υπάρχει. Οι άνθρωποι περιμένουν να βρουν μεροκάματο. Με ενδιαφέρει να έρθουν οι μετανάστες της Μεσαράς κοντά μας να καταλάβουν ότι είμαστε δίπλα τους.
-Κατά την ενθρόνισή σας, μιλήσατε για τους νέους. Τους έχετε προσεγγίσει;
Πήγα στα σχολεία Τυμπακίου και μπήκα στην Τρίτη τάξη. Προχθές κατεβήκαμε και ψάλαμε τα κάλαντα. Ένα μέρος των χρημάτων που μαζέψαμε τους είπα να τα κάνουν φιλανθρωπία. Τα ίδια τα παιδιά, να τα πάνε στις φτωχές οικογένειες που σας είπα. Πρέπει να διδάξουμε τα παιδιά μας να είναι ελεήμονες και φιλάνθρωποι.
-Η περιοχή αυτή, έχει ευμάρεια και είναι γνωστό ότι και τα παιδιά έχουν από πολύ μικρά σχέση με χρήματα.
Σε αυτά τα παιδιά , βρήκα υπέροχο ψυχικό κόσμο. Απόψε (χθες βράδυ) θα ξαναπάω στον Άγιο Τίτο στο Τυμπάκι, θα τα εξομολογήσω και θα τα οδηγήσω στην Θεία Κοινωνία από μια προσωπική προσέγγιση και όχι εκ καθέδρας. Αναζητούμε το πρόσωπο του κάθε ανθρώπου Ακόμα οργανώνουμε προσκυνηματική εκδρομή στους Καλούς Λιμένες για να τους δείξουμε από πού ήρθε ο Απόστολος Παύλος. Ακόμα, ετοιμάζουμε ένα Πνευματικό Πολύκεντρο, με βιβλιοθήκη και ιντερνετ καφέ. Επίσης, αρχίσαμε τη λειτουργία σχολών. Ήδη λειτουργεί σχολή βυζαντινής μουσικής και ακολουθεί σχολή ξυλογλυπτικής, αγιογραφίας και άλλων τεχνών, γιατί έχουμε πολλά ταλέντα. Λειτουργούν ήδη τμήματα στις περιοχές Μοιρών, Τυμπακίου, Αγίας Βαρβάρας και Πύργου, με 170 παιδιά. Πρέπει να ξεπαγώσουμε στις καρδιές των ανθρώπων, το μήνυμα της αγάπης, της ελευθερίας και της επικοινωνίας.
-Ξέρετε ότι υπάρχουν προβλήματα με τη χρήση ναρκωτικών…
Έχουμε ορισμένες περιθωριακές καταστάσεις στις μεγάλες αστικές περιοχές της μητρόπολης. Από τα παιδιά, έχω πληροφορηθεί τι γίνεται. Στόχος μας είναι να τα ενημερώσουμε και να τα οπλίσουμε να μην παίρνουν ναρκωτικά και να λένε σε μερικά πράγματα, «όχι», με γενναιότητα.
-Μπορεί να σας ενοχλήσει, αλλά αυτές οι πρώτες ενέργειες σας ως μητροπολίτη, θυμίζουν λίγο την τακτική του κ. Χριστόδουλου.
Διαφοροποιούμαι πλήρως, όχι μόνο από τον μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών, αλλά και άλλους, γιατί προσωπικά πιστεύω ότι ο κάθε άνθρωπος έχει το δικό του τρόπο να προσεγγίζει. Εγώ δεν αντιγράφω μηνύματα και μοτίβα. Πιστεύω στην αξία κάθε ανθρώπου. Αλλά έχω να πω και κάτι άλλο. Οι εποχές που ετονίζοντο οι προσωπολατρίες, έχουν παρέλθει. Δεν είμαστε στην εποχή των ενθρονισμένων ημίθεων. Αλλά στην εποχή της συλλογικής εργασίας και συνεργασίας.
-Ο κόσμος της Μεσαράς είναι κοντά στην Εκκλησία;
Επειδή μιλάμε μετά από ένα μικρό αλλά σημαντικό διάστημα από την ενθρόνισή μου, έχω να σας πω ότι η ευσέβεια και η ευλάβεια που έχω συναντήσει στη Μεσαρά είναι δυσεύρετη. Το ίδιο ισχύει και για τον ιερό κλήρο. Βλέπω παπάδες, όπως αυτούς που συναντούσα στο χωριό μου. Ο παπάς, είναι και αγρότης, είναι δίπλα στο λαό, υπάρχει ταύτιση. Υπάρχουν επίσης πολλές χριστιανικές παραδόσεις.
-Έχουν βοηθήσει τη Μητρόπολη;
Με την ευκαιρία, εκφράζω την ευχαριστία μου προς τους ανθρώπους. Η Μητρόπολη, δεν έχει ούτε ένα ευρώ έσοδα από δική της περιουσία και βασίζεται μόνο στις εισφορές των ενοριών. Χρειάστηκε να αλλάξουμε τα παράθυρα του κτιρίου της Μητρόπολης, γιατί ήταν σαπισμένα και βοήθησαν άνθρωποι από τη Μεσαρά οι οποίοι ζουν στο Ηράκλειο και είναι οικονομικά ευκατάστατοι. Έκαναν έρανο μεταξύ τους και συγκέντρωσαν 20.000 ευρώ. Οι ίδιοι αγόρασαν και τα πρώτα κομπιούτερς.
-Τόσο άσχημα είναι τα οικονομικά μιας Μητρόπολης που βρίσκεται στο πλουσιότερο μέρος της Κρήτης;
Η Μητρόπολη διήλθε ένα μεγάλο στάδιο δυσκολίας, λόγω της ασθένειας του προκατόχου μου. Μην ξεχνάτε ότι νοσηλεύτηκε επί πολλούς μήνες και εδώ και στο εξωτερικό, κάτι που έγινε με έρανο των ενοριών. Επομένως δεν υπήρξαν ανθηρά οικονομικά και επιπλέον η Μητρόπολη, δεν έχει κανένα περιουσιακό στοιχείο, εκτός από ένα χωράφι που βγάζει λίγο λάδι. Δεν εισπράττει ούτε ένα ευρώ.
-Σας είδαμε να μετέχετε σε επιτροπές κατοίκων για την προώθηση τοπικών προβλημάτων…
Υπάρχουν προβλήματα. Έχουμε την απαίτηση να δημιουργηθούν νοσηλευτικές μονάδες, να γίνεται περίθαλψη των νεφροπαθών στον τόπο τους και όχι να μετακινούνται καθημερινά προς το Ηράκλειο. Χρειάζονται επίσης εκπαιδευτήρια και στον αγροτικό τομέα, βελτίωση της ανταγωνιστικότητας μέσω της τυποποίησης για να γίνει ευχερέστερη η εξαγωγή. Το κορυφαίο αίτημα είναι η ολοκλήρωση του δρόμου και για αυτό το λόγο έχουμε συναντηθεί δύο φορές με τον περιφερειάρχη. Θα είναι πολλά τα οφέλη του βορρά και του νότου.
– Η εγκατάλειψη των μοναστηριών είναι εμφανής. Γίνεται τίποτα προς αυτή την κατεύθυνση;
Επισκεφτήκαμε τον έφορο και την Περιφέρεια. Πρέπει να αναστηλωθούν όλα τα μνημεία της Μεσαράς. Εντός των ημερών αναμένουμε τον κ. Τσόκα για να κάνουμε επίσκεψη στην αρχαιότερη βασιλική , στο χωριό Μητρόπολη. Θέσαμε το θέμα της αύξησης των κονδυλίων καθότι οι ανασκαφές μάς αποκαλύπτουν σπουδαία στοιχεία, όπως το όνομα του Βετράνιου, ενός εκ των προκατόχων μου, πάνω σε ψηφιδωτό. Βρέθηκαν επίσης νομίσματα του Ιουστινιανού και τάφοι που πρέπει να ερευνηθούν. Στην Μητρόπολη έδρασε ο Άγιος Ανδρέας ο Κρής, όπου είχε ιδρύσει ορφανοτροφείο. Θα επικεντρώσουμε επίσης το ενδιαφέρον μας στους Καλούς Λιμένες και θέλω με την ευκαιρία να ευχαριστήσω τον κ. Τσόκα, που έδειξε ενδιαφέρον για τη δημιουργία ενός τόξου που να καλύπτει το Ηράκλειο, την αρχαία Γόρτυνα, τις βασιλικές, τη Φαιστό, τις μονές Οδηγήτριας και Απεζανών με κατάληξη τους Καλούς Λιμένες. Πίσω από αυτό, μπορούμε να δούμε αυτό που λέμε με την καλή έννοια του όρου, «Θρησκευτικό τουρισμό». Το καλοκαίρι, πηγαίνουν στην περιοχή, καθολικοί και προτεστάντες και ψάχνουν τον τόπο που πέρασε ο Απόστολος Παύλος. Στους Καλούς Λιμένες θα δημιουργηθεί ένα κέντρο Ορθοδοξίας και συνάντησης επιστημόνων που ασχολούνται με το θέμα της Αγίας Γραφής γιατί η Μεσαρά είναι οι Άγιοι Τόποι της Κρήτης. Πρέπει να δούμε πολύ σοβαρά τη δημιουργία αυτού του κέντρου, κρατώντας την ιδιοπροσωπία μας και όχι την θριαμβολογική αντιπαράθεση μας με τους άλλους.
-Θα πρέπει να βοηθήσει η Πολιτεία…
Νομίζω ότι από πλευράς Περιφέρειας εκφράστηκε ενδιαφέρον πάνω σε αυτό το θέμα και μόνο που θα το αναδείξουμε και μόνο που θα το ξεκινήσουμε, θέλω να πιστεύω ότι κάτι θα γίνει.
-Βλέπουμε ότι υπάρχει ένα επίπεδο καλής συνεργασίας Εκκλησίας , Πολιτείας και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, βασισμένη στην εκτίμηση, χωρίς καχυποψία. Σε επίπεδο Εκκλησίας της Ελλάδος, υπάρχει μια αντιπαλότητα με την Πολιτεία. Πώς το σχολιάζετε;
Ως τοπική Εκκλησία που ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, θέλοντας να κρατήσουμε τη δική μας δικαιοδοσιακή ταυτότητα, παρακολουθούμε με πάρα πολλή ανησυχία και ενδιαφέρον τα γενόμενα εν Αθήναις. Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι γίνεται μία ζύμωση σε επίπεδο θεολόγων, ιερέων και επισκόπων προκειμένου στο πολύ άμεσο μέλλον να δώσουμε τη δική μας θέση, του τι ακριβώς θέλουμε. Με όλη την αγάπη μου, προς της Εκκλησία της Ελλάδος, λέω ότι Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αρχιεπισκοπή Αθηνών, αλλά τα Δωδεκάνησα, το Άγιο Όρος και οι Νέες Χώρες .Έχουμε και εμείς γνώση και άποψη. Ήδη οι κληρικοί έχουν συγκροτήσει ένα παγκρήτιο σύνδεσμο και έχουν θέσει προς συζήτηση ορισμένα θέματα. Μόλις προχθές οι θεολόγοι της Κρήτης, διατύπωσαν απόψεις για το θέμα της διδασκαλίας των Θρησκευτικών. Όλες αυτές οι απόψεις , για να μην κάνουμε πρόχειρες δουλειές , πρέπει να συζητηθούν και ο διάλογος με την Πολιτεία πρέπει να γίνει καλόπιστα, με αμοιβαία ειλικρίνεια.
-Μπορείτε να πείτε τις απόψεις σας για μερικά από τα ζητήματα που έχουν ανακύψει. Όπως για παράδειγμα για την καύση των νεκρών;
Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι αντίθετη. Εγώ όμως δεν θα σας απαντήσω με την επιχειρηματολογία των αγίων Πατέρων της Εκκλησίας . Θα σας παραπέμψω σε μια αίθουσα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου. Σε μια σαρκοφάγο της μινωικής εποχής, θα δείτε ότι οι αρχαίοι Μινωίτες έβαζαν τους νεκρούς σε εμβρυακή κατάσταση και τους απέδιδαν στη γη, σεβόμενοι το σώμα. Η ορθόδοξη Εκκλησία, δεν απέρριψε ποτέ το σώμα σε αντίθεση με τη δυτική Εκκλησία που το παρουσίασε ως βάσανο της ψυχής. Η Ορθοδοξία, εξαγιάζει το σώμα ,το βαπτίζει, το μυρώνει, και το κηδεύει με τιμές. Και στο επιχείρημα ότι τα κοιμητήρια γέμισαν, ας επιστρέψουμε στα κοιμητήρια των χωριών μας.
-Ένας κληρικός υπακούει στους κανόνες της Εκκλησία ή στους νόμους του κράτους;
Η Εκκλησιαστική Δικαιοσύνη πρέπει να εκσυγχρονιστεί. Ένας ιερέας είναι ανάμεσα στα δύο και αυτό έχει δημιουργήσει προβλήματα στις υποθέσεις που απασχολούν την Εκκλησία της Ελλάδος. Εμείς δεν έχουμε τέτοια προβλήματα γιατί τα λύνουμε με το φιλότιμο.
