Ομιλία του Θεοφιλ. Επισκόπου Κνωσού κ. Μακαρίου, κατά την χειροτονία του Διακόνου Λεωνίδα Χατζάκη, Ι. Ν. Ευαγγελιστρίας Γουρνών Ηρακλείου. (2003)

Αγαπητέ Υποδιάκονε Λεωνίδα,

Προτροπή και αδεία της Α. Σεβασμιότητος του Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. κ. Τιμοθέου, έρχομαι σήμερον ενταύθα δια να σου μεταδώσω την χάριν της χειροτονίας του Διακόνου της Εκκλησίας.

Η απόφασίς σου, αγαπητέ Υποδιάκονε, δηλαδή η απόφασις ενός νέου ανθρώπου, όπως εσύ, μάλιστα δε κατά τας ημέρας μας, η απόφασίς σου να διακονήσης την Εκκλησίαν, συνεχίζει να γεμίζη την Εκκλησίαν με ελπίδαν, αλλά και ευθύνην.

Ελπίδα της κοινής Μητρός πάντων ημών, Αγίας Εκκλησίας, όπου εκ της συνεχούς προσπάθειάς μας γίνεται ελπίδα ακαταίσχυντος -χαρά και προσδοκία, ευθύνη όπου εκ της οκνηρίας μας, γίνεται ευθύνη-κλαυθμός και άλγος δι΄ Αυτήν.

Η Εκκλησία όμως ως Σώμα Χριστού πάντοτε ελπίζει και ουδέποτε απελπίζει και εδέχθη μετά χαράς την ομολογίαν της διαθέσεώς σου να γίνης κληρικός, χωρίς να καταφρονήση την νεότητά σου, αλλ΄ αντιθέτως ετίμησεν αυτήν. Τώρα καλείσαι και εσύ, κατά μίμησιν Αυτής, της Αγίας μας Εκκλησίας, να τιμήσης, αυτό όπου σε ολίγον θα λάβης εξ Αυτής.

Ευχόμεθα όλοι οι ενταύθα ως Εκκλησία, το σήμερον διακρινόμενον εντός σου αίσθημα ευγνωμοσύνης προς Αυτήν να διακατέχη πάσας τας ημέρας της ζωής σου και να μην εξατμισθή, ακόμα και όταν αδικηθείς από ανθρώπους και κατ΄ άνθρωπον.

Προσευχόμεθα το υπάρχον σήμερον εντός σου ευφρόσυνον αίσθημα, να αυξάνη ακαταπαύστως κάθε ημέραν εις βίωμα ευθύνης, λεπτότητος, εθελοθυσίας και προπαντός αδιαμαρτυρήτου εν Κυρίω διακονίας.

Τα μόλις προλεχθέντα απευθύνονται εις εσέ, διότι είσαι νεοεισερχόμενος εις τας αυλάς της Εκκλησίας. Λέγονται όχι δια να σε εισαγάγουν εις μίαν κοσμικού τύπου στρατιωτικήν υπακοήν αθελήτου διαθέσεως, δηλαδή εις ένα καταναγκασμόν, αλλά δια να σε ανυψώσουν και να σε τονώσουν, ίνα μη ποτέ παύσης να διακρίνης τον Νυμφίον της Εκκλησίαν, τον βαστάζοντα τον πόνον του κόσμου και πικράνης τον Ένα, τον μόνον Κύριον της Εκκλησίας και Βασιλέα της ψυχής μας, τον γλυκύτατον Κύριον Ιησούν Χριστόν, την καταφυγήν και πηγήν δυνάμεως πάντων των ευσεβών υπάρξεων.

Λέγονται δια να σε παραδώσουν εις τας Χείρας του Δεσπότου Χριστού, ο οποίος καταδέχεται να λαμβάνη τας ιδικάς μας αμαρτωλάς χείρας, δια να τελούνται τα Ιερά της Εκκλησίας Του Μυστήρια.

Απευθύνονται κατά την στιγμήν αυτήν δια να ενθυμήσαι πάντοτε ότι η Ιερωσύνη είναι η λεπτοτέρα μορφή διακονίας και ότι η άνευ της δυνάμεως του Θεού λειτουργία της, μπορεί να καταντήση εις την χειροτέραν μορφήν καταγραφής δυστυχίας ανθρώπου επί της γης.

Ουδείς αμφιβάλει δια το άδολον της αποφάσεώς σου. Είσαι καλό παιδί, προέρχεσαι από τας τάξεις των παιδιών του Ιερού, ιερόπαις δηλαδή, γέμεις από ενθουσιασμόν και χαράν. Προέρχεσαι από καλούς γονείς και ευσεβές περιβάλλον. Αναζητείς την εκκλησιαστικήν ζωήν. Έχεις καλόν εσωτερικόν κόσμον, έχεις ιεράν έφεσιν προς την Ιερωσύνην και ιδού ο Πανάγαθος Θεός σε αξιώνει σήμερον, αυτό όπου η καρδία σου επεθύμη.

Επειδή όμως εντός σου ήδη αρχίζεις να χαράσσης το αύριον με τας πτέρυγας του ενθουσιασμού και της δημιουργίας, επιθυμώ να σου δείξω μετά ειλικρινείας και δέους τον δρόμον από την πείραν των Αγίων. Μετά τον ενθουσιασμόν, αυτός ο δρόμος αμέσως μετά το πρώτον του διάβα, γράφει εις τας ταμπέλας της αρχής του: Ήδη αφίχθη το όχημα διελεύσεως του, ο Σταυρός! Ήδη ήλθε η πρώτη γεύσις της πορείας του, ο ανηφορικός κόπος!

Παρεπόμενον είναι να ερωτήσης το γιατί. Μα τι άλλο μπορεί να είναι η ομολογία του χριστιανού κληρικού ει μη μόνον η οδός του Κυρίου; Επιτρέπει να διέλθωμεν δια θλίψεων και πόνων ίνα καθ΄ εκάστην καθαριζόμεθα εκ του πειρασμού της κοσμικής Ιερωσύνης και μένωμεν εν τη μόνη δόξη, τη δυνάμει του Εσταυρωμένου Ιησού.

Πάλιν όμως θα ερωτήσης δεν έχει αυτός ο δρόμος ανακούφισιν; Ο Κύριος προ ημερών όπου εορτάσαμε την Αγίαν Του Μεταμόρφωσιν, έδειξεν εις τους Μαθητάς Του προ του Σταυρού και του Πάθους την δόξαν της Θείας ελάμψεως ίνα μη αποκάμουν κατά την ώραν της δοκιμασίας. Αυτή είναι η ανάπαυσις πάντων και των πάντων και κατ΄ εξοχήν η χαρά της ιερατικής πορείας, η μόνη δόξα και ευπρέπεια του κληρικού.

Αυτή η πορεία έχει φευγαλέον πέρασμα εκ των προσταθμών της χαράς. Έχει όπως π. χ. αγαθά έργα και τα συνακολουθούντα αυτοίς, επιδιωκόμενα περισσότερον από άλλους χριστιανούς. Είναι όμως μόνον προσταθμοί και δυστυχώς περισσότερον κατανοητοί από την σημερινήν πραγματικότητα του ρεαλισμού των αριθμών και της πείνας των κοσμικών. Πολλάκις μάλιστα προβάλλονται και ως το άκρον της αληθείας.

Ολίγας φοράς ακούσαμεν ότι η Ορθόδοξος πνευματικότητος επιδιώκει δια της καθάρσεως και του φωτισμού την κατά χάριν θέα της δόξης του Θεού, δηλαδή εις την κυριολεξίαν την ευθείαν δια Σταυρού, εις την ανάπαυσιν της εγέρσεως εκ των νεκρών, την Ανάστασιν.

Έχει έννοιαν υπάρξεως εις την πρώτην περίπτωσιν η Ιερωσύνη; Δυστυχώς είναι ανύπαρκτος και εις την θέσιν της παρουσιάζονται προϊστάμένοι, πάστορες, ιεροί κήρυκες ή κοινωνικοί εργάται. Μια πλήρης δηλαδή λήθη του Ιερού Μυστηρίου της Εκκλησίας και μια πλήρης ιδεολογικοποίησις του Ευαγγελικού Λόγου.

Εις την Εκκλησίαν μας όμως ξεπερνούμε το απλώς ιερόν, τους προσταθμούς και αναγόμεθα εις την τάξιν Μελχισεδέκ, εις το υπερώον της Πεντηκοστής, εις την Αποστολικήν Παράδοσιν της Εκκλησίας.

Έτσι αν ψάξεις, άγιε Υποδιάκονε, σήμερον με ανεωγμένους τους αισθητήρας της ψυχής, κατ΄ ευθείαν εις το μυστήριον, θα αισθανθής εντός ολίγου επί της κεφαλής σου, την φλόγαν της Πεντηκοστής, τας χείρας Παύλου και Τίτου.

Θα ακούσης την βιαίαν πνοήν του Αγίου Πνεύματος, ήτις διακρατεί τον Ιερόν της Εκκλησίας Θεσμόν και τοιουτοτρόπως ομολογούμε και σήμερον ότι τα πάντα τα οφείλομεν εις την Εκκλησίαν και ότι αγγίζομεν εν τη Εκκλησία είναι Άγιον, όχι χάριν μιας διαχρονικής και μόνον ιστορικότητος, αλλά χάριν της ακαταπαύστως ερχομένης λεπτής αύρας του Αγίου Πνεύματος.

Με αυτήν την Χάριν επιτελεί η Εκκλησία, με αυτήν την χάριν αγιαζόμεθα και βαπτιζόμεθα, βαστάζοντες τον σταυρόν της αποστολής μας.

Απ΄ αυτήν την Χάριν, την χάριτι Θεού δοθείσα εις τους Επισκόπους της Εκκλησίας, τοις οικτιρμοίς και τη αφάτω προνοία του Παναγάθου Θεού, θα λάβης εκ των χειρών της ταπεινότητός μου, δι΄ εμού του ελαχίστου εν Επισκόποις, τον πρώτον εντός του Ιερού Βήματος βαθμόν της Ιερωσύνης. Αυτός είναι και ο λόγος δια τον οποίον εν τη Ορθοδόξω Εκκλησία δεν ασπαζόμεθα την χείραν του Επισκόπου και κατ΄ επέκτασιν των κληρικών από σεβασμόν και μόνον, αλλ΄ ίνα λάβωμεν την ευλογίαν της Αποστολικής Χάριτος, προσκυνούντες ουχί το πρόσωπον των κληρικών, αλλά αιτούντες την χάριν του Θεού.

Έτσι εντός της Εκκλησίας βλέπομεν ότι δεν έχομεν ένα φιλοσοφικόν στοχασμόν περί Θεού, προσδοκώμεν την αιωνίαν ζωήν μετ΄ Αυτού, από ετούτη την ζωήν, ιερολογούμεν εν τω χρόνω της Βασιλείας του Θεού, καθ΄ εκάστην την εν Χριστώ ανάπαυσιν.

Η ανάπαυσις αυτή είναι η ετοιμασία του Θρόνου του εσφαγμένου Αρνίου Εμμανουήλ, η κατά χάριν Θέα της Βασιλείας της Τρισαγίου Θεότητος. Οι έτερες αναπαύσεις είναι οι μεταπτωτικές συνέπειες από την κούρασιν της διελεύσεως της οδού του Προπάτορος Αδάμ.

Άφηνε λοιπόν κατά την ιερουργίαν σου, αγαπητέ Υποδιάκονε του Θεού, πάσαν ανάπαυσιν και πάσαν μέριμναν, δια να αρχίσης να ψηλαφίζης τον ερχόμενον Κύριον, τα ερχόμενα και δια να αρχίσης να μετράς με το χρόνον της χάριτος του Θεού.

Αυτήν την χάριν εξ Αγίου Θρόνου και εξ Αγίου Κατοικητηρίου θα επικαλεσθώμεν μετ΄ ολίγον δια να σε δώση την αρχήν του νήματος της ιερατικής χάριτος και έτσι δι΄ αυτής να ακολουθήσης τον δρόμον της ερεύνης των αγαθών δωρημάτων δια να τα σκορπίζης αφειδώλευτα εις τον πιστόν λαόν του Θεού.

Ούτως εχόντων των πραγμάτων εντός της Ιεράς Παραδόσεως της Εκκλησίας μας, δεν δυνάμεθα να ομιλώμεν όπως καταλαβαίνης δια μιαν αποστεωμένην ιερωσύνην θεσμών και διατάξεων, αλλά δια μιαν συνεχή κένωσιν διακονίας και προσδοκίας της χάριτος.

Τούτο αποτελεί πλέον όχι μίαν απλήν ευθύνην και μίαν απλήν προβολήν των δεόντων γενέσθαι, αλλά μίαν είσοδον του κληρικού εις την Εκκλησίαν – ταμείον της Χάριτος και επομένως παράδοσις άνευ όρων, αφοσίωσις και ανιδιοτελής προσφορά, εν τέλει εμπιστοσύνην εις κάθε τι που προέρχεται εκ της βιωμένης Παραδόσεως, ζωής και ασκήσεως της Εκκλησίας και απόρριψις παντός ετέρου ευαγγελιζομένου δια ετεροδιδασκαλιών την σωτηρίαν ή αποδοκιμάζοντος το σωτήριον έργον της Εκκλησίας.

Μετ΄ εμπιστοσύνης προς το πρόσωπόν σου, συγχαίροντες μετά των γονέων και των οικείων σου, μετά της αγαπητής συντρόφου σου, των συγχωριανών σου, μετά πάντων των οικείων εν τη πίστει, τρέφοντες χρηστάς ελπίδας δια το μέλλον σου και δια των ευλογιών του Σεβ. Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. κ. Τιμοθέου, σε καλώ να εισέλθης εις τα Άγια των Αγίων.-

† Ο Κνωσού Μακάριος

Ομιλία του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Κνωσού κ. Μακαρίου κατά την εις Διάκονον Χειροτονίαν του Λεωνίδα Χατζάκη εις τον Ιερόν Ναόν Παναγίας Ευαγγελιστρίας Γουρνών Πεδιάδος.(10-8-2003)