Ιερά Μητρόπολις Γορτύνης και Αρκαδίας
Η ΘΥΣΙΑ ΤΩΝ 10 την 01-06-1942
Σεβασμιότατε, κ. Βουλευτές, κ .Νομάρχη, κ. Δήμαρχε, κ. εκπρόσωποι των στρατιωτικών, αστυνομικών και λοιπών αρχών, κυρίες και κύριοι:
64 χρόνια πριν από τούτη την ώρα. Η Κρήτη όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα βρίσκεται υπό την κατοχή των δυνάμεων του άξονα, που τη χωρίζει σε ζώνες επιρροής. Η γερμανική κατοχή απλώνεται και στην περιοχή της Μεσαράς. Οι Μοίρες, σημαντικός κόμβος με αρκετές για την εποχή Δημόσιες Υπηρεσίες, αλλά και υποδομές, υποχρεώνει τους Γερμανούς να διατηρούν ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή και οι ίδιες να αποτελούν έδρα του γερμανικού τάγματος.
Η Εθνική Αντίσταση οργανώνεται και η παρουσία στην Πόλη των Κουρμούληδων, του Καπετάν Πετρακογιώργη και άλλων Μοιριανών, δημιουργούν και αναπτύσσουν προοδευτικά ένα ισχυρό αντιστασιακό δυναμικό που βοηθά με πληροφορίες το Συμμαχικό Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής για τις κινήσεις των Γερμανών και του αεροδρομίου Τυμπακίου. Ταυτόχρονα όμως στις Μοίρες ζει και ένας σπιούνος των Γερμανών, ο Δαμάσκος, που τάχα εργάζεται ως υπάλληλος του τηλεγραφείου, όμως η πραγματική του δουλειά και αποστολή είναι να μεταφέρει κάθε πληροφορία σε αυτούς. Αυτός ο άνθρωπος πληγώνει θανάσιμα το γόητρο των κατοίκων γιατί έκαψε κόσμο και κοσμάκη και έπρεπε να απαλλαγούν από αυτόν.
Στα αρχεία του Καπετάν Πετρακογιώργη συναντούμε τις αναφορές: «Κατόπιν κοινής αποφάσεως πάντων των Αρχηγών, απεφασίσθη η εκτέλεσις και τα σημεία των προγραμματισθέντων πρακτόρων και προδοτών των εργαζομένων μετά των Γερμανών και Γερμανικών αρχών. Εντός της πόλεως των Μοιρών ορίσθει η εκτέλεσης του Γερμανού πράκτορος Δαμάσκου.Δεδομένου ότι η πόλις εφρουρείτο υπό ολοκλήρου Γερμανικού τάγματος, εν τούτοις η εκτέλεσις απεφασίσθη να γίνει εντός της πόλεως και ανατέθη εις τους Γεώργιον Μαυράκην, Γεώργιον Χαραλαμπάκην ή Μπαλάσκαν και Γεώργιον Φαραγκουλιτάκην ή Σκουτελογιώργην».
Ξημερώματα Κυριακής 31ης Μαϊου του 1942, οι παραπάνω αντάρτες εκτελούν τον Δαμάσκο δίπλα από το γερμανικό φρουραρχείο. Αυτή η εκτέλεση παγώνει τους Μοιριανούς και οι ίδιοι οι κατακτητές φάνηκαν για μια στιγμή αμήχανοι και αδρανείς. Το ίδιο απόγευμα έγινε μουδιασμένα η κηδεία του νεκρού και αργά το βράδυ, Γερμανοί και Γερμανόφιλα μέλη , φίλοι του Δαμάσκου, αποφασίζουν να πάρουν θέση.
Επιλέγουν την επίδειξη δύναμης. Το χτύπημά τους έπρεπε να σπάει κόκαλα, να καταρρακώνει το ηθικό, να τσακίζει την περηφάνεια, να ταπεινώνει την αξιοπρέπεια, να παραλύσει ουσιαστικά κάθε αντίσταση.
Δευτέρα πρωί – πρωί 1η Ιουνίου 1942. Μόλις που ξημερώνει. Οι Γερμανοί έχουν ζώσει τις Μοίρες και με τις φωνές τους, τις σπρωξιές και τη βία, οδηγούν όλους τους Μοιριανούς στην πλατεία δυτικά του Μητροπολιτικού Ναού λίγα μέτρα δίπλα μας. Ο επικεφαλής Γερμανός αξιωματικός με ύφος αυστηρό άρχισε να διαβάζει τη μαύρη λίστα που έχει στα χέρια του:
Παπαδάκης ή Τσαγκαράκης Νικόλαος , Δ/ντής Δημ.Σχολείου
Μπόλαρης Απόστολος, Δ/ντής Δημόσιου Ταμείου
Τζαγκουρνάκης Γεώργιος, Δ/ντής Α. Τ. Ε.
Μουντράκης Αλέξανδρος, Φαρμακοποιός
Μαριδάκης Μιχαήλ, Αγρότης
Σαρουλάκης Μηνάς, Επαγγελματίας
Μιγλάκης Αντώνιος, Ξυλουργός
Χουστουλάκης Δημήτριος, Αγροφύλακας
Αστρινάκης Κων/νος, Καφεπώλης και
Αλεξανδράκης Ηλίας, Έμπορος.
Δέκα προγραμμένους άνδρες, επίλεκτους και αντιπροσωπευτικούς της κοινωνικής διαστρωμάτωσης των Μοιρών είναι τα αντίποινα των Γερμανών, για το φόνο του φίλου των από τους αντάρτες.
Ο Αστρινάκης και ο Αλεξανδράκης απουσιάζουν από το προσκλητήριο του Γερμανού αξιωματικού, γιατί είχαν φροντίσει έγκαιρα να εξαφανιστούν από τις Μοίρες στα γύρω χωριά. Έτσι ο μεν Αλεξανδράκης γλίτωσε και επέζησε, ο δε Αστρινάκης συνελήφθη αργότερα και θανατώθηκε με φοβερά βασανιστήρια. Οι υπόλοιποι οχτώ οδηγούμενοι από πάνοπλους Γερμανούς στρατιώτες, σχηματίζουν πομπή για να οδηγηθούν στο νεκροταφείο. Ο Πρόεδρος της Κοινότητας, Μιχάλης Ζαχαριουδάκης προσπαθεί να μεταπείσει τους Γερμανούς, υποστηρίζοντας με θέρμη την αθωότητά τους, μέχρι το νεκροταφείο.
Εννιά πάσσαλοι, εννιά λάκκοι. Οι μελλοθάνατοι δένονται, αλλά περισσεύει ένας. Ο ι Γερμανοί αστραπιαία αρπάζουν τον Πρόεδρο, τον δένουν και έτσι συμπληρώνουν τον ένατο πάσσαλο. Στήνονται τα πολυβόλα για να θερίσουν τις εννιά γενναίες ψυχές. Ο Δάσκαλος για μια ακόμη φορά παίζει τον ρόλο του. Δεν δειλιάζει, δεν διστάζει. Στιγματίζει τις ενέργειες των κατακτητών, δίνει κουράγιο, εμψυχώνει τους άλλους.
Σε γνωρίζω από την κόψη του σπαθιού την τρομερή……………
Όλοι μαζί με μια δυνατή φωνή τραγουδούν τον Εθνικό Ύμνο. Αντήχησε το νεκροταφείο, αντιβούιξε ο τόπος. Άφωνοι, αμήχανοι, σκυθρωποί οι εκτελεστές. Ακούν τους εννιά να τραγουδούν και αντιλαμβάνονται την αδυναμία τους να τιθασέψουν, να φοβίσουν, να ταπεινώσουν με τη βία μια χούφτα ανθρώπους.
«Και περάσανε μέρες πολλές μέσα σε λίγην ώρα……….>>, ώσπου κραυγαλέα, παράφωνα, ψυχρά κροταλίσματα διέκοψαν την αρμονία. Εννιά αγέρωχα σώματα, σωριάστηκαν χωρίς πνοή στη μυρωμένη Μοιριανή γη. Μνήσθητι Κύριε: Για την ώρα που άξαφνα και οι εννιά αδερφοί έσκυψαν και έβαλαν των αιώνων το στεφάνι…….
Οι Δέκα Μοιριανοί δεν πέθαναν, και ούτε θα πεθάνουν όσο εμείς δεν ξεχνούμε το χρέος μας. Γιατί όπως σημειώνει ο ποιητής: <<Προσμένουν την ώρα, δεν κοιμούνται, δεν πεθαίνουν, προσμένουν να σημάνουν την Ανάσταση……..>> Οι Δέκα ήρωες δεν ολιγώρησαν. Δεν αποποιήθηκαν το χρέος τους, δεν προσπάθησαν να σώσουν το τομάρι τους. Δεν επεδίωξαν να γίνουν μάρτυρες και ήρωες. Επέλεξαν το φως, τη λευτεριά, την αιωνιότητα, την θέωση, το χρέος προς την Πατρίδα και μας τους μεταγενέστερους…..<< Για σε γλυκιά Πατρίδα μου το αίμα μου το χύνω, δόξα και πλούτη και τιμές και τη ζωή μου δίνω…….>>
Η θυσία των Μοιριανών πόνεσε όχι μόνο τους δικούς τους, όχι μόνο την εδώ περιοχή, αλλά ολόκληρη την Κρήτη. Κατέδειξε όμως ότι η Εθνική Αντίσταση ήταν ένα μεγάλο κεφάλαιο της Ελληνικής Ιστορίας. Οι Δέκα γνώριζαν καλά ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται. Μετά την νίκη στα Αλβανικά βουνά και την μετέπειτα εισβολή των Γερμανών και την κατοχή, ήταν αδύνατο ο Ελληνικός λαός να μην κινητοποιηθεί ξανά, υπερασπιζόμενος τον τόπο του και τις αξίες του. Φύσει αντιστασιακοί σε κάθε είδους τυραννία οι Έλληνες, βοήθησαν αποτελεσματικά στον Αγώνα κατά του άξονα και συνέβαλαν στην τελική νίκη. Άραγε ποια θα ήταν η τύχη του Ελληνικού λαού αν δεν εμψυχωνόταν και δεν υποστηριζόταν από τις αντιστασιακές οργανώσεις, με τα όποια λάθη, και τις θυσίες τόσων Ελλήνων αδελφών μας. Ο ίδιος ο Αϊζενχάουερ σε μήνυμά του προς τον Ελληνικό λαό λέει: <<Κάθε Έλλην που συνεχίζει τον αγώνα κατά των κατακτητών είναι αντάξιος των παραδόσεων που μας κληροδότησεν ο πολιτισμός των προγόνων τους…..>>
Αθάνατοι μάρτυρες των Μοιρών. Δεν σας ταιριάζουν δάκρυα και θρήνοι. Παιάνες σας ταιριάζουν, εμβατήρια και ύμνοι, γιατί τραγουδώντας πέσατε, αλλά μείνατε όρθιοι, φρουροί και δείκτες των ακατάλυτων αξιών και ιδανικών της φυλής μας. Το μήνυμα της θυσίας σας στους σημερινούς δύσκολους καιρούς , αποτελεί για μας μήνυμα ενότητας και συναδέλφωσης, για ένα αύριο καλύτερο, όπου η ειρηνική συνύπαρξη των λαών θα είναι πραγματική και όχι πονηρή και ευκαιριακή.
Το σημερινό Μνημόσυνο αποτελεί ελάχιστο φόρο τιμής και ευγνωμοσύνης υμών των νεοτέρων σε Σας τους ήρωες και μάρτυρες της Γερμανικής θηριωδίας.-
Ας είναι αιωνία η ΜΝΗΜΗ ΣΑΣ.
(Ομιλία του κ. Γεωργίου Πετρουλάκη, Διδασκάλου που έγινε την Κυριακή 4-6-2006 στον Ι. Μ. Ν. Αγ. Γεωργίου Μοιρών)
