Πετροκεφάλι – Ἱ. Ν. Ἁγ. Πνεύματος

iero-petrokefali

Ι. Ναός Αγίου Πνεύματος

Πρόκειται για τον κεντρικό Ι. Ναό του Χωριού, που βρίσκεται πλησίον της πλατείας. Χτίστηκε το 1865 από το συνεργείο του Γ. Μαρινάκη στον τύπο της δίκλιτης καμαροσκέπαστης βασιλικής (διαστάσεων 18 Χ 10 μ.) στη θέση Ναού μικρότερων διαστάσεων. Ενδεικτική είναι η επιγραφή που κοσμεί το υπέρθυρο «1865 τη 20 Μαρτίου, Γεώργιος Μαρινάκης εκ Καρπάθου».
Ο παλαιότερος Ι. Ναός αναφέρεται σε απογραφή των εκκλησιών από τους Ενετούς το 1632.
Το βόρειο κλίτος είναι αφιερωμένο στο Αγ. Πνεύμα. Αξιοπρόσεχτο είναι το τέμπλο με το δωδεκάορτο που ανήκε στον παλαιότερο Ι. Ναό και χρονολογείται πριν από το 1865, αλλά και κάποιες εικόνες που βρίσκονται εκατέρωθεν της Ωραίας Πύλης: «Χριστός», (1843) «Αγία Τριάς», (1815) «Η Πλάση του Αδάμ», «Η Πλάση της Εύας». Σύγχρονες του Ι.Ναού είναι και κάποιες από τις φορητές εικόνες: «Η Μεταμόρφωση του Χριστού», (1866) «Παναγία» (1843), «Παναγία» (1865), «Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου» (1865).
Το νότιο κλίτος είναι αφιερωμένο στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Το τέμπλο κατασκευάστηκε το 1885. Από τις εικόνες ξεχωρίζουν: «Χριστός» (1875). Εντός του Ιερού βρίσκεται «Ο Νυμφίος» (1850).
Εξωτερικά διακρίνουμε το καμπαναριό με την ιδιαίτερη αισθητική του, καθώς επίσης και κάποια διακοσμητικά στοιχεία από λίθο, όπως ταινία με ανάγλυφους σταυρούς, περίτεχνους φεγγίτες, και τέσσερις σταυρούς, έναν στην κάθε κορυφή που σχηματίζει η αετωματική απόληξη των στεγών στα δυτικά και ανατολικά.
Το Άγιο Πνεύμα είναι ο πολιούχος του Πετροκεφαλίου.

Καταγραφή ἐκκλησιαστικῶν καταστροφῶν 

ἀπό τούς ναζιστές Γερµανούς σέ ἐκκλησίες τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς µας (Β´ µέρος)

Ἐνορία Πετροκεφαλίου

Τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ εἶναι ἀποσπάσματα ἀπό ὁμιλία τοῦ Σεβ. Ποιμενάρχου μας κ. Μακαρίου ἡ ὁποία πραγματοποιήθηκε στό Πολιτιστικό μας Κέντρο, στίς 16/12/2018, στήν ἐκδήλωση, ὑπό τήν αἰγίδα τῆς Ἱ. Ἐ. Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας Κρήτης, γιά τόν Ἀρχιεπίσκοπο Κρήτης Εὐγένιο, μέ ἀφορμή τή συμπλήρωση 40 ἐτῶν ἀπό τήν κοίμησή του. Στό ἑπόμενο τεῦχος θά ἀκολουθήσουν καί ἄλλα ἀποσπάσματα πού ἀφοροῦν καταγραφές ἐκκλησιαστικῶν καταστροφῶν σέ ἄλλες ἐκκλησίες τῆς Ἐπαρχίας μας.

Ἀπό τό Ἀρχεῖο τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Γορτύνης καί Ἀρκαδίας:
Μετά τή φυγή τῶν Γερμανῶν τό Ἑλληνικό Κράτος ἔκανε, ὡς γνωστόν, διάφορες ἀπογραφές. Στήν προσπάθειά του γιά τή συγκέντρωση στοιχείων καταστροφῶν πού ἔγιναν, μεταξύ ἄλλων συμπεριλαμβάνεται καί ἕνα τηλεγράφημα  τοῦ Ὑπουργείου Παιδείας καί Θρησκευμάτων, πρός τήν τότε Ἱερά Ἐπισκοπή Ἀρκαδίας, μέ τό ὁποῖο ζήτησε κατάσταση ζημιῶν πολέμου καί κατοχῆς, εἰς βάρος Ἱερῶν Ναῶν καί Ἱερῶν Μονῶν τῆς δικαιοδοσίας τῆς ἐν λόγῳ Ἱερᾶς Ἐπισκοπῆς.
Ἀπό τήν, ὅση καί ὅπως σώζεται, συνημμένη κατάσταση ζημιῶν, στό ἀπαντητικό ἔγγραφο τοῦ προαναφερθέντος τηλεγραφήματος, πού ὑπάρχει στό ἀρχεῖο τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεώς μας, τό ὁποῖο ὑπογράφει ὁ Γενικός Ἀρχιερατικός Ἐπίτροπος τῆς Ἱ. Ἐπισκοπῆς Ἀρκαδίας, Ἀρχιμανδρίτης Χρύσανθος Μαρκάκης προκύπτουν τά ἀκολουθοῦντα στοιχεῖα πού ἀξίξει νά ἀναφερθοῦν, γιά νά σχηματισθεῖ γνώμη καί γιά τήν «εὐλάβεια»!!! τῶν κατακτητῶν τῆς περιόδου πού ἀναφερόμαστε. Σημασία ἔχει ἐδῶ τό τί ἱερά κατέστρεψαν ἀσεβῶς οἱ κατακτητές καί ὄχι ἡ χρηματική ἀξία τους. Ἡ ἀνάγνωση καί μόνο τῶν στοιχείων ἀποτελεῖ ἕνα ἐπί πλέον θλιβερό τεκμήριο τῶν πράξεων τῶν Ναζί καί εἰδικά γιά τό πῶς φέρθηκαν γιά Ἱερούς Ναούς καί ἱερά τῆς πίστεώς μας.
Ἔγραψε, (ὑπ᾽ ἀριθμ. πρωτ. 172/110/4-10-1945, Ἅγιοι Δέκα, ἐξερχόμενο τῆς Ἱ. Ἐπισκοπῆς Ἀρκαδίας, Ἀρχεῖο Ἱ. Μ. Γ. Ἀ) λοιπόν, ὁ Ἀρχιμανδρίτης Χρύσανθος Μαρκάκης, ἀπό τούς Ἁγίους Δέκα (τό κοσμικό του ὄνομα ἦταν Χαράλαμπος Μαρκάκης, καταγόταν ἀπό τό Τυμπάκι, πῆγε στό Μοναστῆρι τῶν Ἀπεζανῶν τήν 1/8/1906, σέ ἡλικία 19 ἐτῶν. Στίς 19/12/1907, ἐκάρη Μοναχός καί ἔλαβε τό ὄνομα Χρύσανθος. Διετέλεσε καί  Ἡγούμενος τῆς ἐν λόγῳ Ἱ. Μονῆς. Ἀπεβίωσε στίς 2/2/1957, (πληροφ. ἀπό τό Μοναχολόγιο τῆς Ἱ. Μονῆς Ἀπεζανῶν): «Τάς ζημίας αἵτινες ἐπηνέχθησαν εἰς βάρος τῶν Ἱερῶν Ἐνοριακῶν Ναῶν τῆς Δικαιοδοσίας τῆς Ἱερᾶς Ἐπισκοπῆς Ἀρκαδίας, παρά τῶν Γερμανικῶν καί Ἰταλικῶν Στρατευμάτων κατά τό διάστημα τῆς κατοχῆς…

Ἁγ. Πνεύματος Πετροκεφάλι: -Ὀκάδας ἔλαιον 175, 8.750 δρ. -Ἕνα Κώδωνα ὀκάδ. 44, 250.000 δρ. -Τριάκοντα κυπαρίσσους μεγάλους οἵτινες σχιζόμενοι θά παρῆγον 120 ξύλα στεγάσεως 240.000 δρ. Ἀξία Ὁλική 498.000 δρ.

Τό παραπάνω κείμενο δημοσιεύθηκε στό Περιοδικό τῆς Ἱ. Μητροπόλεως Γορτύνης καί Ἀρκαδίας «Ἐν Ἐσόπτρῳ», τεῦχος 55, ἔτος 2019, σελ. 14-15.

Πανήγυρη επί της Αρχιερατείας του μακαριστού μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας κυρού Τιμοθέου

Ιερός Ναός Αγίου Ελευθερίου

Ο Άγιος Ελευθέριος βρίσκεται στο δρόμο Μοιρών Ματάλων στο δυτικό άκρο του χωριού. Στη θέση αυτή προϋπήρχε Ναός, ο οποίος φημολογείται ότι χτίστηκε την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Σύμφωνα με μαρτυρίες ο Ναός αυτός υπέστη φθορές από βανδαλισμούς των Τούρκων και τη δεκαετία 1869–1879 γίνεται η πρώτη ανακαίνιση ή επανοικοδόμηση του.

Το 1975 ο παλαιός Ναός διαστάσεων 8Χ4μ. λόγω φθορών κατεδαφίζεται και ανοικοδομείται εκ νέου λίγο νοτιότερα στον τύπο της καμαροσκέπαστης τρίκλιτης βασιλικής, διαστάσεων 14Χ10μ. Το βόρειο κλίτος είναι αφιερωμένο στην Ύψωση του Τιμίου Σταυρού, το κεντρικό στον Άγιο Ελευθέριο και το νότιο στον Άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο. Το τέμπλο και οι εικόνες είναι σύγχρονες του Ναού. Ξεχωρίζει ο επισκοπικός θρόνος (ανήκε στον ναό του Αγίου Πνεύματος) με τον ξυλόγλυπτο διάκοσμό του.
Ο Άγιος Ελευθέριος είναι ο δεύτερος πολιούχος του χωριού. Εορτάζεται στις 15 Δεκεμβρίου.

Εξωκκλήσια

Ι. Ν. Μεταμορφώσεως του Σωτήρος

Ι. πορεία Τιμίου Σταυρού

Σε κορυφή λόφου 2 χλμ. νοτίως του Πετροκεφαλίου βρίσκεται το εξωκλήσι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Το Εκκλησάκι οικοδομήθηκε το έτος 1864(σύμφωνα με επιγραφή που μπορεί κανείς να διακρίνει στο υπέρθυρο της νότιας θύρας του νέου Ναού)στον τύπο της καμαροσκέπαστης βασιλικής. Λίγα χρόνια αργότερα έγιναν εργασίες αποκατάστασης σε καταστροφές που είχαν προκαλέσει τούρκικοι βανδαλισμοί. Το 1968 υπέστη σοβαρές φθορές μετά από σεισμό και έτσι ανακαινίστηκε εκ θεμελίων (μονάχα η Αγία Τράπεζα παρέμεινε ανέπαφη) σε διαστάσεις 9,5Χ4,5μ. Το τέμπλο και οι εικόνες είναι σύγχρονες του Ναού.

Τα τελευταία χρόνια πολλοί πιστοί παρευρίσκονται και συμμετέχουν στην Ιερή πορεία του Τιμίου Σταυρού που έχει καθιερωθεί και λαμβάνει χώρα τη Μεγάλη Παρασκευή. Οι πιστοί έχοντας ως αφετηρία τον Ι. Ναό του Αγ. Πνεύματος συνοδεύουν με έντονη θρησκευτική κατάνυξη το Σταυρό του Μαρτυρίου έως το εξωκλήσι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος. Η Ιερά Πανήγυρις τελείται κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου.

Αγ. Παρασκευή

Σε απόσταση περ. 2 χλμ. νοτίως του Πετροκεφαλίου βρίσκεται το Εξωκλήσι της Αγίας Παρασκευής. Το Εκκλησάκι οικοδομήθηκε το έτος 1925 στα ερείπια παλαιότερου, στον τύπο της καμαροσκέπαστης βασιλικής με μικρότερες όμως διαστάσεις 4Χ8μ. Το τέμπλο και οι εικόνες είναι σύγχρονες. Ο εορτασμός της Αγίας Παρασκευής τελείται στις 26 Ιουλίου.

Άγ. Χαράλαμπος

Σε απόσταση περ. 500 μ. ανατολικώς του Πετροκεφαλίου βρίσκεται σε λόφο το Εξωκλήσι του Αγίου Χαράλαμπου. Οικοδομήθηκε το έτος 1955 στον τύπο της καμαροσκέπαστης βασιλικής (διαστάσεις 4,8Χ8μ.). Το τέμπλο και οι εικόνες είναι σύγχρονες του Ναού. Ο εορτή του Άγ. Χαράλαμπου τελείται στις 10 Φεβρουαρίου.

Γενέθλιον της Θεοτόκου

Σε απόσταση περ. 600 μ. ανατολικώς του Πετροκεφαλίου βρίσκεται σε λόφο το Εξωκλήσι της Θεοτόκου. Οικοδομήθηκε το έτος 1995 στον τύπο της καμαροσκέπαστης βασιλικής (διαστάσεις 9Χ4,5μ.). Το τέμπλο και οι εικόνες είναι σύγχρονες του Ναού. Η Ιερά Πανήγυρις τελείται στις 8 Σεπτεμβρίου.

Άγιος Νικόλαος

Σε απόσταση περ. 700 μ. βορειοανατολικώς του Πετροκεφαλίου βρίσκεται το Εξωκλήσι του Αγίου Νικολάου. Πρόκειται για σύγχρονο οικοδόμημα. Χτίστηκε το έτος 1998 στον τύπο της καμαροσκέπαστης βασιλικής (διαστάσεις 5Χ9,5μ.). Το τέμπλο και οι εικόνες είναι σύγχρονες του Ναού. Η Ιερά Πανήγυρις τελείται στις 6 Δεκεμβρίου.

Άγιος Γεώργιος

Σε απόσταση περ. 2,5 χλμ. βορείως του Πετροκεφαλίου βρίσκεται το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου. Χτίστηκε το έτος 1935 στον τύπο της ξυλόστεγης βασιλικής (διαστάσεις 10Χ5μ.) στην περιοχή που υπήρχε παλιότερα ο Ι. Ναός της Αγίας Σοφίας. Μια φωτιά κατέστρεψε τη στέγη και έτσι ο Ναός ανακαινίστηκε και πήρε τη μορφή της καμαροσκέπαστης βασιλικής. Το τέμπλο και οι εικόνες είναι σύγχρονες. Η Ιερά Πανήγυρις τελείται στις 23 Απριλίου.

Αγ. Ματθαίος

Σε απόσταση περ. 2 χλμ. βορείως του Πετροκεφαλίου βρίσκεται το εξωκλήσι του Αποστόλου Ευαγγελιστή Ματθαίου. Χτίστηκε το έτος 2000 στον τύπο της σταυρόσχημης βασιλικής με τρούλο (διαστάσεις 8Χ4μ.). Το τέμπλο και οι εικόνες είναι σύγχρονες. Η Ιερά Πανήγυρις τελείται στις 16 Νοεμβρίου.

ag-pnevmatos_202010

Εορτή του Αγ. Πνεύματος, στην Ενορία Πετροκεφαλίου, 8-6-2020.

0 σχόλια
ag_pnevmatos_petrokefali_201826

Εορτή του Αγ. Πνεύματος, στην Ενορία Πετροκεφαλίου, 28-5-2018.

0 σχόλια
petrokefali_nikos_20174

Ἀπό τή Θ. Λειτουργία τῆς Κυριακῆς 15ης Ὀκτωβρίου 2017, στήν Ἐνορία Πετροκεφαλίου.

0 σχόλια
petrokefali_20177

Από τη Θ. Λειτουργία στο Πετροκεφάλι Κυριακή 20/8/2017

0 σχόλια
petrokefali_panigiris

Ιερά Πανήγυρη επί της Αρχιερατείας του μακαριστού μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας κυρού Τιμοθέου

Πανήγυρη επί της Αρχιερατείας του μακαριστού μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας κυρού Τιμοθέου

0 σχόλια
petrokef_ag_pnev_15 (9)

Ιερά Πανήγυρη του Αγ. Πνεύματος στο Πετρoκεφάλι 2015

Από την Πανήγυρη του Αγ. Πνεύματος στο Πετρoκεφάλι, 2015

0 σχόλια
m_pemt_14 (2)

Μεγάλη Πέμπτη πρωί 2014

Μεγάλη Πέμπτη πρωί 2014

0 σχόλια
mpornovas (2)

Εκδήλωση προς τιμήν του μακαριστού ιατρού Μιχαήλ Μπορνόβα

Από την εκδήλωση προς τιμήν του μακαριστού ιατρού Μιχαήλ Μπορνόβα 9-3-2014

0 σχόλια
petrokefali_13 (4)

Εσπερινός της εορτής του Αγ. Πνεύματος, 2013

Aπό τον Εσπερινό της εορτής του Αγ. Πνεύματος, 2013

0 σχόλια

Τοιχογραφίες 2013

Τοιχογραφίες 2013 (έργο κ. Στεφάνου Αλπαντάκη)

0 σχόλια