“Ο Σταυρός μας έλκει”. Μ. Παρασκευή, ομιλία του Αρχιμ. Μακαρίου Δουλουφάκη, Πρωτοσυγκέλλου Ι. Αρχιεπισκοπής Κρήτης, στον Ι. Μ. Ν. Αγ. Μηνά Ηρακλείου. (1997)

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΑΣ ΕΛΚΕΙ

Του Πρωτοσυγκέλλου της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κρήτης

Αρχιμανδρίτου Μακαρίου Δουλουφάκη

Σεβασμιώτατε Πάτερ και Δέσποτα, αγαπητοί εν Χριστώ αδελφοί,

Kαθώς η φύσις ανασταίνεται από τον παγερό χειμώνα και σιγά- σιγά οι ζωογόνοι της χυμοί έρχονται από τα έγκατα της γης στην επιφάνεια, για να πλέξουν το χορό της ζωής με τα πολλά της χρώματα, στολίζοντας τον παγωμένο φλοιό της, απ` τον δριμύ χειμώνα, με την δύναμη της δημιουργίας, των πολύχρωμων σχηματισμών της περιόδου αυτής, προβάλει ο Σταυρός του Θεανθρώπου, ως ο κατ` εξοχήν άγγελος της Ανοίξεως, μέσα από τα άνθη και τους ευωδιαστούς λεμονανθούς των ανθώνων της γης.

Έρχεται ως το σημείο του τέλους του χειμώνα και του ζοφερού σκότους, ως η αναμενόμενη έξοδος από την ανυπαρξία, ως η προφητευθείσα λύσις απ` τους ποικίλους μύθους και τα βασανιστικά αινίγματα του αρχαίου κόσμου.

Κι` αυτή η μεθυστική ευωδιά που σε χορταίνει ως το έσχατο μόριο της ύπαρξης, βγαλμένη όπως είναι από το εργώδες βάθος της μίτρας της γης, που σιωπηλά και σιγανά << εν τω μέσω της νυκτός>> κατασκεύαζε για το πέπλο της ζωής, με περίσσια υπομονή, έρχεται να ξεχυθεί στις πολυάνθρωπες  χώρες έως και τα μοναχικά περβάζια κάθε θνητού, για να ξυπνήσει ένα κρυφό λογισμό, αυτές τις ιερές ημέρες των παθών .Ένα λογισμό κρυμμένο στα φυλακτήρια των όντων, αναβαίνοντα απ` τις καρδιές στα χείλη, πλεγμένος απ` τον ύμνο της πίστης, τα άνθη της δοξολογίας, αλλά και των αμφιβόλων λογισμών που στήνουν ένα άλλο χορό, χωρίς την υπομονή της αναμονής  της Άνοιξης, συνεορτάζοντας  με το έρεβος του αδιάλυτου σκότους

Ιδού ενώπιον μας λοιπόν αυτόν που ξεπροβάλει ανάμεσα της περιόδου αυτής, ο Τίμιος Σταυρός του Κυρίου. Πάνω του Εκείνος ο οποίος έδωσε την ζωή ,ο <<ζωννύμενος τω λεντίω>>, ο ενδύων  τα κρίνα του αγρού χρώματα, ο κατασκευάσας <<την γην επί των υδάτων>>.

Επάνω του Εκείνος. Νεκρός ο Ζωοδότης, γυμνός ο επί τον ιματισμόν Αυτού βαλόντες κλήρον, άταφος  Εκείνος << ων στρατιαί  ουρανών δοξάζουσι και φρίττει τα Χερουβείμ και τα Σεραφείμ ,πάσα πνοή και πάσα κτίσις >>.

Και εμείς οι διαβάτες του κόσμου τούτου του κενού, παρά   τα τόσα προβλήματα της ζωής, βλέπεις; δεν λέμε να σ` αφήσουμε. Ακόμα κι` η σκιά Σου μας παρηγορεί. Μένουμε εδώ, προσκαρτερούντες κάτω απ` την Χάρη σου. Λιτανεύουμε σήμερον με ιερό δέος  το σχήμα Σου. Σε προσκυνούμε και σε υγραίνουμε με τα πηγαία δάκρυα της ψυχής.

Ο Γολγοθάς σε πότισε με την εθελοθυσία ενός Θεού. Εμείς με τα φτωχά μας δάκρυα. Δεν μπορούμε να σ` εγκαταλείψουμε, μας καλεί η Ιστορία. Μας συνεπαίρνουν οι άπειρες ευεργεσίες Σου. Μας γοητεύει το πολίτευμα της σταυρωμένης Ορθόδοξης Πίστης μας. Μας ευφραίνει μυστικά το αίμα της θυσίας των Πατέρων μας, ως συνέχεια Σου. Μας καλούν οι φωνές των απανταχού της οικουμένης υψωμένων Σταυρών, στο Όνομά Σου.

Τέλος παρά την αδυναμία μας μπρος στις προκλήσεις των καιρών, ομολογούμε ως Ορθόδοξος  λαός την έλξη Σου. Μας έλκεις και μας σώζεις.<< Κύριε είτε το θέλω είτε δεν το θέλω σώσε με>>,έλεγε Άγιος της Εκκλησίας. Μαγνητίζεις και υψώνεις τον λογισμό στα θεωρία του Ουρανού. Πολύ χαρακτηριστικά λέγει ο ευαγγελιστής Ιωάννης<<Καγώ εάν υψωθώ εκ της γης, καγώ ελκύσω προς εμαυτόν>>.(Ιωαν.ιβ΄32).

Καμία δύναμη πάνω στην γη δεν έλκει τόσο πολύ και κανένας πολιτισμός δεν ηλεκτρίσθηκε τόσο πολύ απ` την χάρη του Σταυρού, όσο ο ιδικός μας. Καμία όμως, δύναμη δεν πολεμήθηκε  και τόσο πολύ, απ` τον μετεωρισμένο λογισμό των ισχυρών της γης, όσο η του Σταυρού.

Υλικές δυνάμεις, ξενόφερτοι πονηροί μηχανισμοί, εκρηκτικές κατασκευές νέων πολιτισμών στα απρόσβατα  εργαστήρια των πολιτικοθρησκευτικών μηχανοστασίων των δυνατών της γης, και  της, κατά τον αιώνα μας δημιουργηθείσης <<νέας εποχής>>, δεν τράβηξαν τόσο, τον έστω αγράμματο γι` αυτούς και συγχυσμένο  από τα γεγονότα της καθ` ημέραν, λαό μας, όσο η θαυμαστή, μυστηριώδης και ισχυρά έλξη της δυνάμεως του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού.

Αυτοί, προσπαθούν, βουλεύονται, κινούν, έλκουν στην αθυσίαστη βιωτή << γογγυζόντων κατά του τροφέως, έτι γαρ της βρώσεως ούσης εν τω στόματι αυτών, κατελάλουν  κατά του Θεού οι αχάριστοι . Ώ γνώμης ακορέστου και τόλμης απανθρώπου>>!

Εμείς, βλέποντές Σε, ελκόμεθα προς το τιμαλφές ήλεκτρό Σου. Ιερολογούμε ο κάθε ένας τον δικό του σταυρό και αισθανόμεθα την ανάπαυση των πόνων μας. Ο θάνατος του Κυρίου είναι η κάθοδος στην βάση της σποράς, που απ` εκεί ανέτειλε επάνω στο Σταυρό η ζωή της θυσίας, ο καρπός της νέας ζωής.<< Εάν μη ο κόκκος του σίτου πεσών εις την γην αποθάνη, αυτός μόνος μένει, εάν δε αποθάνη πολύν καρπόν φέρει>>.(Ιωαν.ιβ΄24).

Ας αντικρίσουν λοιπόν σήμερον την δύναμίν μας. Είναι σταυρωμένη, έχει το πολίτευμά της, στην δικαιοκρισία του απροσωπόληπτου Εσφαγμένου Εμμανουήλ. Δεν είναι ο Σταυρός Του, ένα σύμβολο μιας παράταξης ανθρώπων που ονομάζονται χριστιανοί. Δεν είναι ένα απλούν ξύλο, ένα ικρίωμα αισχύνης, πάνω στο οποίο οι κατάδικοι της Ρωμαϊκής δικαιοσύνης άφηναν την τελευταία των πνοή.

Ο γυμνός και αιματοβρεγμένος κορμός του, το Ξύλο της κατάρας, το φονικό όργανο που προκαλούσε τον αποτροπιασμό, την αισχύνη, την απομάκρυνση απ` αυτό, το πένθος, αγιάζεται με την φύτευση Του στο φρικτό Γολγοθά, στον κρανίου τόπο, από τον κρουνό της  κεντημένης πλευράς του Κυρίου. Ξεπλύνεται από το λουτρό του ζέοντος και Ζωοποιού Αίματος του Κυρίου, γίνεται ευλογία ενδυόμενο το ύφασμα της θεοϋφαντης στολής του Χριστού. Απαστράπτει ευτερπιζόμενο και καλλωπιζόμενο από την φιλοξενία που προσφέρει σ` Εκείνον που είπε ότι, <<αι αλώπεκες φωλεούς έχουσι  και τα πετεινά του Ουρανού κατασκηνώσεις, ο δε Υιός του Ανθρώπου ουκ έχει πού την κεφαλήν κλίνη>> (Ματθ.η΄20).

Ο Σταυρός γίνεται το κατάλυμά Του .Το σταυρικό Του προσκέφαλο. Είναι η συνέχεια της φιλοξενίας της ταπεινής και απέριττης φάτνης, που τον δέχθηκε βρέφος σπαργανούμενο. Σήμερον ο Σταυρός  συγκρατεί την Κεφαλήν στο Κέντρο Του και στα άλλα άκρα Του τις τρυπημένες παλάμες, από τα σφυρηλατημένα σιδερένια καρφιά της ανθρώπινης δικαιοσύνης.

Σπεύδει να ρουφήξει όλη την δύναμη του Δυνατού ποτίζεται από την όντως τιμή, πάνω στην Ρωμαϊκή ατιμία και απαστράπτει και σκορπίζει μαρμαρυγές θείου μεγαλείου.

Ο άκοσμος κορμός των μελλοθάνατων, της καλλιμάρμαρης Ρωμαϊκής έδρας που κατά τα άλλα, νίπτει με υποκρισία τας χείρας, από του αίματος του Αθώου, εμπλουτίζεται .Το σύμβολο του εξευτελισμού, απ` τους κορμούς των δένδρων του χειμάρρου των Κέδρων , πάνω στο οποίο γράφτηκε η τελευταία κορυφαία  πράξη αδικίας του παλαιού κόσμου, είναι πλέον το ξύλον της ζωής ενός νέου κόσμου. Ο Χριστός επάνω Του ,προσήλωσε και έσχισε τον κατά της ανθρωπότητος, χειρόγραφο νόμο, της δυναστείας των βασιλέων- θεών ,υπομείνας υπέρ της ελευθερίας. Συνέτριψε τις σιδηρές πύλες των υψηλών ανακτόρων ,που κάτω από την λαμπρότητα τους δηλώνονταν οι καημοί από τους αιμοσταγείς νόμους και οι πόνοι των αδυνάτων, από τα βασανιστήρια των καταναγκαστικών έργων.

Το ευλογημένο Ξύλο  στην θέα Του, μαζί με το Άχραντο Σώμα του Κυρίου ,ανέτειλε πλέον για την οικουμένη τον ορίζοντα ενός νέου κόσμου, της χριστιανικής καταλλαγής, και τον σταυρωμό της σκληροκαρδίας και της απανθρωπιάς. Έγινε το έλκηθρο προς την όντως ειρήνη και δικαιοσύνη, σε αντίθεση με την,<< οδόντα αντί οδόντος>> δικαιοσύνη του κόσμου του νόμου, που τώρα η ισχυρή έλξη του μαγνήτη της Σταυρικής Θυσίας ,τον οδηγεί στον νέο κόσμο της αποκεκαλυμένης χάριτος. Ο Σταυρός είλκυσε στην νέα πορεία και εισήλθε στην ιστορία του κόσμου. Ο π. Γ. Φρορόφκι γράφει << ο Θεός εισήλθε εις την ιστορία δια παντός…συναντά τον άνθρωπο εις την ιστορίαν…εις το επίκεντρον της καθημερινής ανθρωπίνης υπάρξεως. Η ιστορία ανήκει εις τον Θεόν και ο Θεός εισέρχεται εις την ανθρωπίνην Ιστορίαν>>.

Ψάλλει δε σχετικώς η Εκκλησία μας <<παρήλθεν η σκιά του νόμου της χάριτος ελθούσης … αντί στύλου πυρός, δικαιοσύνης ανέτειλεν Ήλιος>>, και << εν τω Σταυρώ Χριστέ φανείς καθηλωμένος , ηλλοίωσας κάλλος κτισμάτων .κατήργησας την του ξύλου κατάραν>>.

Ο Σταυρός περιέχει <<σοφίαν Θεού εν μυστηρίω, την αποκεκρυμμένην, ην προώρισεν ο Θεός προ των αιώνων εις δόξαν ημών, ην ουδείς των αρχόντων του αιώνος τούτου έγνωσκε ει γαρ έγνωσαν, ουκ αν τον Κύριον της δόξης  εσταύρωσαν>> ( Α Κορινθ. Β΄7-8).

Με την βιωμένη  έλξη αυτή και το πέρασμα στο κόσμο της χάριτος μετά την Ανάσταση του Κυρίου, οι μαθητές Του γεμάτοι από την φλόγα της θυσίας και την βεβαιότητα της παρουσίας Του, θα πορευθούν στον τότε κόσμο για την αναγέννησή και τον προσανατολισμό του, στο σταυρικό ελεύθερο πολίτευμα της Εκκλησίας.

Ιδού! Όμως υφίστανται τα κριτήρια των κρατούντων.

Ξεπηδούν μεγάλα μαρτύρια, συνεχιστών των τυράννων. Οι περισσότεροι δε απ` αυτούς, δέχονται όμοιο σταυρό, με εκείνον του διδασκάλου των. Η έλξη της νέας ευαγγελικής ζωής προσελκύει λαούς φυλές και γλώσσες. Το βάπτισμά τους γίνεται μια νέα παρατεταμένη σταυρική ομολογία, που ξαπλώνεται γρήγορα στον τότε γνωστό κόσμο. <<όσοι εβαπτίσθημεν εις Χριστόν εις τον θάνατον αυτού εβαπτίσθημεν . Συνετάφημεν ουν αυτώ δια του βαπτίσματος >>. (Ρωμ.6΄3-6)

Οι λαοί απαρνήθηκαν τις άνωθεν επιβεβλημένες ανθρωπομορφικές θρησκείες των μαζών, οι οποίες καταβρόχθιζαν τους αντιδρούντες, καθησύχαζαν δια βασανιστηρίων τους αναζητούντες και δια της αιματηρής αναβάσεως του Γολγοθά, φθάνουν στον αληθινό προσωπικό Θεό του Ευαγγελίου.

Η Εκκλησία στηριγμένη πάνω σ` αυτή την έλξη συνεχίζει την πορεία της μεταμορφώνοντας τον κόσμο των απρόσωπων ειδώλων σε κοινωνία αγάπης και παρηγορίας  ενός προσωπικού Θεού.

Το διαυγές ύδωρ της διδασκαλίας και του παραδείγματός της, ποτίζουν τις κοινωνίες όχι χολή και όξος, μα όραμα και προοπτικές για να ζήσει ο κόσμος.

Έλκει και προσαγάγει σε ένα ζωντανό Θεό <<εγγίσατε τω Θεώ και εγγιεί υμίν>> (Ιακ.δ΄8-9), απλώνεται ανακουφίζοντας από το βόρβορο των αθέσμων αναμνήσεων του ψευδούς παρελθόντος, απεκδύοντας   <<τον παλαιόν άνθρωπον συν ταις πράξεσι αυτού>>( Κολ.γ΄9) και τον ενδύει ως καινόν άνθρωπον  <<τον κατά Θεόν κτισθέντα εν δικαιοσύνη και οσιότητι αληθείας>>.( Εφ.δ΄22-24).

Η πορεία αυτή θα καταργήσει πολλούς σταυρούς απεχθούς δουλείας. Η απόκληρος από χαρά και δικαιοσύνη ανθρωπότης θα συμπορευθεί και θα θελχθεί από την νέα καινή κτίση.  Τόσο όμως κατά την πορεία της μέσα στους αιώνες, όσο και μέχρι τις ημέρες μας, 2000 χρόνια μετά, και πολλές φορές στο όνομά Του η με προμετωπίδα τον Τίμιο Σταυρό Του, θα υψώσει πολλούς μαρτυρικούς σταυρούς Αγίων μαρτύρων και Νεομαρτύρων που είναι οι κατ` έλξιν του Σταυρού Του, οικείοι και συγγενείς Του, συνεχιστές του στενού και θλιμμένου δρόμου της αγίας χριστιανικής ζωής, των αγώνων του Γολγοθά, της  θυσίας και ομολογίας της αξιοπρέπειας και λεβεντιάς της καθημερινής ζωής.

Τέτοια πορεία είχε μέσα στους αιώνες και το Γένος των Ορθοδόξων. Η πορεία του, από το εν τούτω νίκα έως και σήμερα ήταν 2000 χρόνων θυσιών και αιχμηρών σταυρών. Υπόθεσις αναβάσεως με δράματα και συντριβές που η Ιστορία αποθησαύρισε στις λαμπροφόρες σελίδες της, σκορπίζοντας για κάθε αληθινή συνείδηση, ένα μοναδικό αξιομίμητο παράδειγμα έλξεως χρέους και τιμής.

Μόνο που σήμερα ως έθνος ομοιάζουμε καμιά φορά λυγισμένοι από την βαριά κληρονομιά και βαδίζουμε απελπισμένοι προς συνάντηση μετά των άλλων λαών.

Δεν μας έσωσαν ποτέ οι θριαμβολογίες και ο όλεθρος που ακολουθούσε  τους πολυτάραχους μιμητισμούς μας.

Οι ιερές μας παρακαταθήκες φυλάχτηκαν με Σταυρούς. Τα μονοπάτια  μας ήταν πάντα δύσβατα και ανηφορικά.

Όσα και αν δώσουμε και μάλιστα εις αντάλλαγμα του σημείου του Σταυρού, μη γένοιτο! ως επί παραδείγματι τα σχεδιαζόμενα διαβολικά χαράγματα της  Δυτικής Ευρώπης, εις τυφλήν υπακοήν   της νέας υπέρτατης αρχής της συνθήκης “Σέγκεν”, μας φέρνουν αντιμέτωπους με την αυτοσυνειδησία μας, με την έλξη που έρχεται από το Σταυρό  που αλίμονο αν γίνει  λήθη, για ένα πολιτισμό ενός Χριστιανισμού που πιστεύει μόνο σ` αυτή την ζωή σ` ένα “χρήσιμο  Θεό” χωρίς Σταυρό, για να ξεφορτώνουμε πάνω του τα θέλω της χρησιμοθηρίας και όχι τα δάκρυα και τους θρόμβους του ιδρώτα, της ενός εκάστου προσωπικής και για όλους εθνικής Γεσθημανής. Λέγει σχετικώς ο Απόστολος <<ει εν τη ζωή ταύτη ηλπικότες εσμέν εν Χριστώ μόνον, ελεεινότεροι πάντων ανθρώπων εσμέν>> (Α Κορ.15΄19).

Η ύψιστη εγκαύχηση μας δεν είναι οι φωνές για τους θριάμβους μα ούτε και οι περίοδοι που στις αυλές των άλλων ταπεινοί και υπάκουοι προσκυνητές του Θεού των, ζητούσαμε χωρίς διάκριση να `λθει βοήθεια, να` λθει ειρήνη.

Η εγκαύχηση μας είναι η Ανάσταση μόνο μέσα από Σταυρούς.<<Εμοί δε μη γένοιτο καυχάσθαι ειμή εν τω Σταυρώ του Κυρίου.>> (Γαλ.στ΄14).

Έτσι έγραψε ο Θεός για μας. Μη μας τρομάζουν οι βροντές και οι αστραπές αυτών που σήμερα διαιρούν κατά τα συμφέροντα τους την ορθόδοξη επικράτειά μας, μη μας ξενίζει η συμπεριφορά των άλλων χριστιανικών λαών, μη μας φοβίζει η άβυσσος των    γνόφων τους. Ιδού το όπλο μας που εξακοντίζει τους δορυκτήτορες κραταιούς. Ιδού η προστασία μας από τους λαοπλάνους δημεργέτες της <<ισότητος>>.  Ιδού ο Σταυρός μας, χωρίς όρια ,με θέα όμως την Ανάσταση.  Αυτός μηνύει την Ανάσταση από τον κατακλυσμό, όπως η περιστερά του Νώε . Αυτός ενισχύει την αδυναμία μας από τα κύματα του πολυτάραχου πελάγους της ζωής. Αυτός εγγυητής για την Άνοιξη. Αυτός μέσα στις πασχαλιές <<μύρισε την Ανάσταση>>.

Ελάτε λοιπόν αδελφοί μου να κρατήσουμε τον Σταυρό. Ελάτε να γονατίσουμε μπροστά του με ταπείνωση , να ατενίσουμε την Ουράνιά Του δωρεά. Ελάτε να αποθέσουμε τα άνθη της πίστεώς μας. Ελάτε να τον αγκαλιάσουμε πρόθυμα με τα  δυο μας χέρια για να τον δώσουμε στις επερχόμενες γενεές. Και καθώς πλησιάζουμε, ακούω τα θεϊκά χείλη ξηραμένα από την πικρία του Σταυρού με πόνο να ερωτούν <<Λαός μου τι εποίησά σοι η τι σοι παρηνώχλησα ; Λαός μου τι εποίησά σοι και τι μοι ανταπέδωκας;>>

Και στο ερώτημά Σου Κύριε δέξου μόνο μια απάντηση Ημάρτομεν Κύριε, άπαντες πταίομεν. <<Επλήθυναν αι ανομίαι ημών Κύριε, επλήθυναν αι ανομίαι  ημών και ουκ εσμέν άξιοι ατενίσαι και ιδείν το ύψος του ουρανού>>.

Δέξου την συγνώμην μας. Κάμε για όλο τον λαό μας άφεση. Μακροθύμησε όπως τότε για τους σταυρωτές Σου. Διέλυσε τον κορεσμό της αμαρτίας μας. Δρόσισε αυτούς που πονούν και σηκώνουν αβάστακτους σταυρούς . Παρηγόρησε αυτούς που για την δικαιοσύνη Σου και την Εκκλησία Σου διώκονται. Στείλε από τον φωτεινό  Ήλιο του Σταυρού Σου, την γιατρειά,   σ` αυτούς που φέρουν μεσ`  στην έρημο των πόλεων τις ποικίλες πληγές της αφόρητης μοναξιάς. Στερέωσε τον λογισμό των αδυνάτων. Ενίσχυσε την πίστη των ολιγοπίστων. Φώτισε τις αναζητήσεις των νέων. Βοήθησέ μας όλους. Οδήγησε τα βήματά μας. Προστάτευσε από τους πειρασμούς. Σπλαχνίσου αυτούς που πεινούν. Έκτεινον ταχέως την δεσποτικήν σου χείραν και ευλόγησε κάθε ψυχή που γονυπετώς εν μετανοία σήμερον Σε προσκυνά. Άνοιξε πατρικά τα σπλάχνα των οικτιρμών Σου για να χωρέσουμε όλοι εμείς οι ταλαίπωροι και κουρασμένοι. Κλείσε μέσα στην απλόχερη αγκαλιά Σου που διαγράφουν τα σταυρωμένα χέρια Σου πάνω στο Σταυρό όλη την ανθρωπότητα και κάθε θλιμμένη ψυχή. Δώσε τον Σταυρό Σου ανακούφιση στην δεινοπαθούσα πατρίδα μας. Αξίωσέ μας να ζήσουμε πλησίον Σου κι` ο βίος μας να είναι συσταυρομένος μαζί Σου για την Ουράνια δόξα Σου.

Ω Κύριε ! Φλέγεται η καρδία μας από Σένα κι` έλξη του Σταυρού Σου, μας ενώνει πάνω σ` Αυτόν, με την Σταυρωμένη  Ορθόδοξη Οικουμένη και  ευλαβικά σήμερα σε προσκυνούμε και εμείς απ` την γωνιά της γης αυτής <<Μνήσθητι και ημών όταν έλθης εν τη Βασιλεία Σου.>>