Ομιλία του εκπροσώπου της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ, Σεβ. Μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας κ. Μακαρίου, κατά τον Εσπερινό της Πανηγύρεως της Ι. Μονής Αγ. Παρασκευής Μαζίου. (2007)

Αποσπάσματα από την Ομιλία

Του εκπροσώπου της Α.Θ.Π. του Οικουμενικού Πατριάρχου κ. κ. ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ, Σεβ. Μητροπολίτου Γορτύνης και Αρκαδίας κ. Μακαρίου, κατά τον Εσπερινό της Πανηγύρεως της Ι. Μονής Αγ. Παρασκευής Μαζίου (25-7-2007)

Πανοσιολογιώτατε άγιε Καθηγούμενε της Ιεράς Μονής Αγ. Παρασκευής Μαζίου, κ. Χρυσόστομε,

Αγαπητοί πατέρες και αδελφοί,

Έχω το ιερό προνόμιο να ευρίσκομαι σήμερα πλησίον σας, με Σεπτή Εντολή της Α. Θ. Παναγιότητος του Οικουμενικού ημών Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου ως εκπρόσωπος Αυτού και της Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας, στη χαρά της πανηγύρεως της Ιεράς ταύτης Μονής, κατόπιν ευγενούς προσκλήσεως του αγαπητού Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Αγ. Παρασκευής Μαζίου, Πανοσιολογιωτάτου Αρχιμανδρίτου κ. Χρυσοστόμου και της περί αυτόν ενταύθα εν Χριστώ αδελφότητος, τη εγκρίσει και συγκαταθέσει του πολυσεβάστου εις πάντας, Σεβ. Μητροπολίτου Μεγάρων και Σαλαμίνος κ. Βαρθολομαίου, του και συνετού Ποιμενάρχου της ευλογημένης και ιστορικής αυτής Εκκλησιαστικής Επαρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Η αιτία της συνάξεώς μας αυτής, το Ιερό Πρόσωπο, το οποίο μας καλεί απόψε σε προσευχή και εσπερινό αίνο του Παναγάθου Θεού, είναι εκείνο της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Παρασκευής της Αθληφόρου.

Ευρισκόμενοι στην ιερή Μάνδρα της, όπου κάθε μέρα οι οσιώτατοι πατέρες της Ιεράς αυτής Μονής, κρατούν ασταμάτητα την προσκύνηση της αγίας αθλήσεως της για το Χριστό και μαρτυρούν για το μαρτύριό της, η  από μέρους μας αφήγηση της κατά Θεόν βιωτής και πορείας της θα ήταν μια κοινότυπη επανάληψη γνωστών στοιχείων και γεγονότων τα οποία από της εποχής του μαρτυρίου της έως σήμερα, μνημείωσαν οι αιώνες, άτινα η Εκκλησία μας έχει ως χάρη, εντός της αγιάζουσας παρακαταθήκης της.

Δεν επιθυμούμε, μα ούτε μπορούμε με μερικές φτωχές σκέψεις, να αποδείξουμε τα της αναμφισβήτητης αξίας της αθλήσεως της Αγίας Παρασκευής ανασύροντες από το σεβασμό τον οποίο προκαλεί η αρχαιότητα που γεννιέται με την χρονική απόσταση από το 117 μ.Χ., έτος της γεννήσεώς της, στην τότε πολύβουη παγανιστική Ρώμη, ούτε να προκαλέσουμε εξωτερικό θαυμασμό για το θαυμαστό γεγονός ότι η 20/χρονη ευγενής και πλούσια νεάνιδα Παρασκευή, μοίρασε τα πλούτη της σε φτωχούς, συμπαρασταθείσα και μ΄ αυτό το τρόπο σε ενδεείς, πεφορτισμένους και πληγωμένους, ούτε να διατρανώσουμε το γνωστό ιεραποστολικό έργο του περάσματός της από τη Δύση ως την Ανατολή, πραγματοποιήσασα όντως θαυμαστά και εξαίσια, ούτε να προκαλέσουμε αισθηματικό συνειρμό σκέψεων για το όντως φρικτώτατο μαρτύριο της, ευρεθείσα ατρόμητη, μπρος σε βασιλείς και ισχυρούς για την αγάπη της προς το Χριστό, μα ούτε να σταθούμε με το μέτρο της αποδεικτικής λογικής για να πείσουμε για τα εν ζωή της Αγίας Παρασκευής, τα μετά ταύτα, τα εν συνεχεία και τα μέχρι σήμερον ομολογημένα πολλαπλά και ευεργετικά, γνωστά και άγνωστα θαύματα της, μέσα από μια διαδικασία συγκρίσεως η κατατάξεως σε κώδικες και παλιά χειρόγραφα μνήμης και τιμής.

Απλά απόψε ακούμε, βλέπουμε και τιμούμε για άλλη μια φορά, το παρατεταμένο, ανατρεπτικό μυστήριο του κόσμου των Αγίων του Θεού, για κάθε ένα που προσπαθεί να κατηγοριοποιήσει το γιατί και το πώς. Το να ερωτήσει βέβαια κανείς το γιατί και το πόθεν είναι έως ενός βαθμού κατανοητό, αλλά η Εκκλησία, οι Άγιοι, μας καλούν πιο πέρα, στο σημείο που η συνάντηση είναι βίωμα, πιο πέρα από την όποια τέλεια αφήγηση.

Η πράξη του κόσμου της Αγίας Παρασκευής διαφοροποιεί το πώς, μακριά από κάθε εκστασιακό θαυμασμό ηθικής μεταμόρφωσης και μεταστροφής της κοινωνίας και του ανθρώπου προς τον Θεόν. Αυτή είναι απλώς η αποστολή του κοινωνικώς καλού και ωραίου.

Η Εκκλησιαστική πνευματικότητα ακολουθεί τη βιωμένη εμπειρία, την αγιοπνευματική προσέγγιση στα γεγονότα της ζωής του Κυρίου. Αυτό που ονομάζεται εμπειρία, οδηγούσα χωρίς αμφιβολίες στην με βεβαιότητα οντολογική σύνδεση με τον Θεό. Δηλαδή στον εσωτερικό αγώνα.

Απ΄ αυτό το βαθύτερο αγώνα και η πηγή εξ ης ελάμβανε συνεχώς πνευματικούς καρπούς πίστεως στο βάθος του είναι της, η ωραία κόρη Παρασκευή, για να γίνουν στην συνέχεια ανυποχώρητη αντίσταση στο ψέμα των ειδώλων, δύναμη χωρίς όπλα, δρόσος στη πύρωση των καιγόμενων καζανιών με πίσσα και λάδι, μέσα στα οποία έβαλαν το νεανικό της σώμα για να καεί.

Πρωτοπόρησε στην σπουδή της κλήσης της η Παρασκευή, θελήσασα  όχι μόνο ευσεβώς, αλλά κυρίως Εκκλησιαστικώς ζην. Η μόνη πιο κοντινή κατάσταση στο Θεό. Η μόνη τέλεια κατάσταση εκ του λόγου του Θεού πάνω στην γη.

Αυτή είναι η πνευματολογία της Εκκλησίας μετά την πτώση, η γιατρική θεραπεία της αδαμιαίας πτώσης που συσκότισε όλο τον άνθρωπο. Είναι η θεραπευτική μέθοδος, ως εύλογη χρήση των εγκόσμιων και στην μορφή της απάρνησής των, η δύναμη για να διανυθεί ο δρόμος όστις οδηγεί στην κατά χάρη θέα της Θεότητος.

Αν είναι τα πράγματα διαφορετικά, τότε ο βίος της Αγίας Παρασκευής, εν προκειμένω, η εμπειρία της, το χάρισμα που έχει να χαρίζει φως στο σκοτάδι, στην τύφλωση, θέα δια του ακτίστου Φωτός του Τρισάγιου Θεού, προβάλλουν μόνο μέσα από ένα φιλολογικό θαυμασμό ή αποτελούν ευσεβείς υπερβολές ή ευλαβικά παραμύθια όπως διατείνονται μερικοί.

Η Αγία Παρασκευή έκαμε την ζωή της ολόκληρη, μια επίπονη υπαρξιακή αναζήτηση του Θεού και στην συνέχεια μια συνεχή αφορμή της παρουσίας του, όταν ο τότε κόσμος συγκρουόταν μεταξύ της διαπάλης του δικαίου του ισχυρού, της ρωμαϊκής αλαζονείας δηλαδή και της αναζήτησης του νέου που θα κατοχύρωνε την ελευθερία, χωρίς αδικίες, μισαλλοδοξίες και πολέμους ισχυρών συμφερόντων, με αποτέλεσμα τον εξανδραποδισμό της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Η Εκκλησία στάθηκε στην κατάσταση εκείνη χωρίς ντροπή και με θάρρος. Κατέδειξε στη θέση του παλαιού, το νόμο της χάρης. Ομολόγησε με παρρησία, ένεκα της οποίας χιλιάδες Άγιοι Μάρτυρες, έγιναν συνέχεια της θυσίας του Γολγοθά του Κυρίου των και που στοίχισε τελικά και τον αποκεφαλισμό της Αγίας Παρασκευής.

Πίστεψαν δηλαδή οι τότε ισχυροί ότι με μέτρα φίμωσης, με μαρτύρια και σταυρούς θα πνίξουν την αλήθεια, το ζητούμενο από κάθε άνθρωπο, χωρίς όμως να υπολογίσουν ότι εντός αυτού του χώρου που λέγεται Εκκλησία, ο Σταυρός τελικά γίνεται αγιασμός, το μαρτυρικό αίμα, ιλαρό χρώμα του πολιτεύματος της, η δύναμη της αδυναμίας της ουράνιο πράγμα, τα συναξάρια των Αγίων της, οι ενισχυτικές παραδεδομένες διηγήσεις, κατά τις αποσπερίδες, των παλαιοτέρων προς τους νεωτέρους.

Έτσι η Αγία Παρασκευή είναι για όλους μας, για το λαό του Θεού που έχει εκκλησιαστική μνήμη, ήρωας και ας ακούσομε και για τις εποχές μας που αναζητούν έξοδο στις διάφορες αντιθέσεις, ότι χωρίς ηρωικό φρόνημα, πολιτισμοί δεν γράφονται. Χωρίς εκκλησιαστικό φρόνημα η μεγαλύτερη ευλάβεια μπορεί να γίνει βλάβη και καταστροφή.

Ιδού γιατί είμεθα μαζεμένοι σήμερα στο Μάζι, εν τη Εκκλησία, και όχι σε μια αίθουσα, ιδού γιατί απόψε ιερουργούμε και δεν διατραγωδούμε το μεγάλο μαρτύριο της Αγίας Παρασκευής, ιδού γιατί ψάλουμε και δε τραγουδούμε, μα κι αν τραγουδήσουμε αυτό θα είναι σαν μια συνέχεια των στίχων της λαϊκής ευσέβειας του λαού μας, μετά την ακολουθία και όχι τετραγωνισμένες εξωεκκλησιαστικές μελωδίες που θέλουν να στήσουν με άλλο τρόπο, ένα ίδιο τόπο με τον κοσμικό, που απλώς θα διαφέρει ιδεολογικά για την καθιέρωση μιας χριστιανικής ευδαιμονίας.

Για τούτο αγαπούμε να είμαστε στα Μοναστήρια και απόψε στο Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, διότι φανερώνουν ότι ο ανθρώπινος αποκαλυπτισμός ακόμα και αν είναι θρησκευτικός, δεν είναι ασφαλώς η αποκάλυψη. Και τούτο γιατί η ηττοπάθεια και ο ξερός συναισθηματισμός είναι ψευδαίσθηση της αλήθειας, καταφυγή στο φανατισμό και το φόβο.

Η Εκκλησία δια των Αγίων της σώζει δεν σώζεται από κανένα. Η Εκκλησία με την νηφάλια βιωματική της εμπειρία, δε φοβάται το νέο, γίνεται διάκονος της υπαρξιακής πληγής της ανθρώπινης ύπαρξης, που προϋποθέτει λόγο Σταυρού, που είναι μωρία για αυτούς που δεν αντέχουν την πρόκληση από κάθε τι.

Από την Σταυρωμένη Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως και κατά την πανήγυρη της Ιεράς Μονής Αγίας Παρασκευής Μαζίου, κομίζουμε απόψε, άπαξ έτι, αυτό το πνεύμα, ότι ο σταυρός είναι η χαρά μας, ο πόνος είναι ευλογία όταν είναι μαρτυρία, οι Άγιοι μας, η Αγία Παρασκευή, είναι οι προστάτες μας, η Εκκλησία των Αγίων είναι η μόνη κληρονομία μας, η χαρά μας και η καταφυγή μας.

Στην Κόγχη του Ιερού του ιστορικού Φαναρίου, ένθα το Σώμα του Εσταυρωμένου Ιησού, είναι αγιογραφημένο επί του ξύλου του Σταυρού και δεν κατέρχεται ούτε κατά τις αναστάσιμες ημέρες του Πεντηκοσταρίου, καίεται αδιάκοπα η κανδήλα που διακονητικά φωτίζει Αυτόν, τις αλγηδόνες των Αγίων, τον ανάντη δρόμο της Ορθοδόξου Εκκλησίας και του Γένους των Ρωμιών και από απ΄ αυτό το φως μεταλαμπαδεύουμε απόψε και εδώ, με την ευλογία του Παναγιωτάτου Οικουμενικού μας Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου και της Μητρός Αγίας του Χριστού Μεγάλης Εκκλησίας.

Μεταφέρω την πολύτιμη Αγία Πατριαρχική και Πατρική ευλογία της Α. Θ. Π. του Οικουμενικού ημών Πατριάρχου κ. κ. Βαρθολομαίου προς τον Σεβ. Μητροπολίτη Μεγάρων και Σαλαμίνος κ. Βαρθολομαίο, αγαπητό αδελφό και συλλειτουργό του Παναγιωτάτου, στον Πανοσιολογιώτατο Αρχιμ. κ. Χρυσόστομο, Καθηγούμενο της Ιεράς ταύτης Μονής και στην περί αυτόν Αδελφότητα, προς πάντας τους κληρικούς και λαϊκούς, εργαζομένους, προσκυνητάς και επισκέπτας της Ιεράς Μονής, μετά της  βαθύτατης εκτίμησης και αγάπης Του προς τον άξιο Ποιμενάρχη αυτού του Τόπου, Σεβ. Άγιον  Μεγάρων και Σαλαμίνος και προς την Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής Μαζίου.

Ο Παναγιώτατος διατηρεί τας πλέον αγαθάς αναμνήσεις από τας ενταύθα επισκέψεις Του, η Μητέρα Εκκλησία προσεύχεται για την κατά Θεόν προκοπή της Ιεράς ταύτης Μονής, ώστε να συνεχίσει να δίδει το παρόν του Θεού με τες πρεσβείες της Αγίας Παρασκευής, προστάτιδος και Εφόρου αυτής. Έτη πολλά και ευλογημένα.