Εορτή του Ευαγγελισμού, Δοξολογία για την Εθνική εορτή, στον Ι. Μητροπολιτικό Ναό Αγ. Γεωργίου Μοιρών, δέηση στο Ηρώο Μοιρών, 25 Μαρτίου 2021.

 

Ομιλία κατά τη Δοξολογία

της κ. Βιργινίας Δακανάλη – Καθηγήτριας του ΓΕΛ ΜΟΙΡΩΝ

Σεβασμιότατε,

Αξιότιμε κ. Δήμαρχε, Αξιότιμοι κ.Αντιδήμαρχοι,

Κυρίες και κύριοι,

Αισθάνομαι βαθιά τιμή που καλούμαι να εκφωνήσω τον πανηγυρικό για τη διπλή γιορτή που εορτάζει ο απανταχού Ελληνισμός σήμερα την εκκλησιαστική εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και την επέτειο των 200 ετών της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου είναι μια από τις θεομητορικές εορτές του Χριστιανισμού, σε ανάμνηση της χαρμόσυνης αναγγελίας από τον αρχάγγελο Γαβριήλ προς την Παρθένο Μαρία ότι πρόκειται να γεννήσει τον Υιό του Θεού.

Η ελληνική Επανάσταση του 1821 αποτέλεσε την ιδρυτική πράξη του ελληνικού κράτους και μείζον γεγονός της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Παράλληλα, υπήρξε κρίσιμο ευρωπαϊκό και διεθνές ορόσημο, αφού οδήγησε, για πρώτη φορά, στην ίδρυση ενός κράτους εθνικού εμπνέοντας τους συντελεστές της και την παγκόσμια κοινότητα με τα ιδανικά της ελευθερίας και της ανεξαρτησίας.

Στις 25 Μαρτίου του 1821, οι Έλληνες επαναστάτησαν για να αποτινάξουν τον οθωμανικό ζυγό, να ανακτήσουν την πολύτιμη ελευθερία τους και να οικοδομήσουν ένα σύγχρονο, ελεύθερο και δημοκρατικό κράτος,  ακολουθώντας το παράδειγμα της αμερικανικής και της γαλλικής επανάστασης σηματοδοτώντας την απαρχή της πολιτικής μας συγκρότησης ως ανεξάρτητου εθνικού κράτους.

Μέσα από τη δυναμική της επανάστασης, ο παλιός κόσμος των αγροτών, των αρματολών, των εμπόρων, των καραβοκύρηδων και των πειρατών μετασχηματίζεται και διεκδικεί την ανεξαρτησία και την πολιτική του συγκρότηση. Στην πολυκύμαντη δεκαετία που ακολούθησε μετά την έκρηξη της επανάστασης, ο λαός σημείωσε νίκες, αλλά και ήττες στο πεδίο της μάχης, συγκρότησε νέους πολιτικούς θεσμούς, διακήρυξε τη βούλησή του στα πολιτειακά κείμενα του Αγώνα- που ενσωμάτωσαν τις πιο προοδευτικές δημοκρατικές ιδέες και αξίες της εποχής- διεκδίκησε την παρουσία του στο ευρωπαϊκό διπλωματικό πεδίο, προκάλεσε τον θαυμασμό των ευρωπαϊκών λαών και την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού κινήματος αλληλεγγύης.

Η συμβολή των Ελλήνων της διασποράς στον αγώνα του 1821 υπήρξε καθοριστική, καθώς σημαντικά κέντρα του ελληνισμού βοήθησαν από άποψη πνευματική, πολιτική, οικονομική. Στην Οδησσό ιδρύθηκε η Φιλική Εταιρεία και στη Μολδοβλαχία ξεκίνησε ο αγώνας για την ελευθερία. Πολλοί απόδημοι Έλληνες έλαβαν μέρος και θυσιάστηκαν στον αγώνα, ενώ οι ελληνικές παροικίες στην Βιέννη, το Παρίσι, το Βουκουρέστι, το Ιάσιο, την Βουδαπέστη, την Βενετία και αλλού ενίσχυσαν πνευματικά και υλικά στην επανάσταση. Η συμβολή του φιλελληνισμού αντανακλάται στην έκφραση «Είμαστε όλοι Έλληνες» του Σέλεϋ και υπήρξε καθοριστική. Πεφωτισμένοι Ορθόδοξοι ιεράρχες αποδύθηκαν σε σκληρό αγώνα για τη διατήρηση της πίστης και της εθνικής ταυτότητας ενισχύοντας  την παιδεία, με κεντρικό πυλώνα τα κλασικά γράμματα και την ελληνική γλώσσα.

Η ελληνική επανάσταση συνιστά, όμως, και μια επανάσταση με ευρωπαϊκή διάσταση. Δεν αποτελεί δηλαδή απλώς μια τοπική εξέγερση στο εσωτερικό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, όπως πολλές άλλες στο παρελθόν, αλλά εξελίσσεται γρήγορα σε ένα μείζονος σημασίας επίτευγμα που εμπλέκει άμεσα τις Μεγάλες Δυνάμεις διπλωματικά, οικονομικά και στρατιωτικά. Ένα επιτυχημένο εν τέλει εγχείρημα, που ενισχύει την άνοδο των εθνικών κρατών στην Ευρώπη. Οι επαναστατημένοι Έλληνες επιτυγχάνουν έτσι την αναγνώριση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους το 1830.

Η ιστορία της Επανάστασης περιλαμβάνει ηρωικά γεγονότα αυταπάρνησης και ανιδιοτελούς φιλοπατρίας, όπως η μάχη στα Δερβενάκια, με τον Κολοκοτρώνη, το θρυλικό «γέρο του Μοριά», η άλωση της Τριπολιτσάς και η ναυμαχία του Ναυαρίνου. Οι επαναστατημένοι πληθυσμοί, που είχαν απέναντί τους μια ολόκληρη αυτοκρατορία με στρατιωτική υπεροχή, ήταν πολύ λιγότεροι, με περιορισμένη στρατιωτική οργάνωση και με πενιχρά υλικά μέσα σε σχέση με το μέγεθος του εγχειρήματος.

Οι Κρητικοί, όταν πληροφορήθηκαν το ξέσπασμα της επανάστασης στην ηπειρωτική Ελλάδα και τα νησιά, αποφάσισαν να εξεγερθούν. Η απόφαση πάρθηκε στις συσκέψεις που έγιναν στα Σφακιά τον Απρίλιο του1821 στο Μοναστήρι της Παναγίας της Θυμιανής και συμμετείχαν οπλαρχηγοί και πρόκριτοι από όλη σχεδόν την Κρήτη. Σε τοπικό επίπεδο η Επανάσταση ξεκίνησε στο νομό Ηρακλείου από την περιοχή της Μεσαράς. Στις κινητοποιήσεις ξεχώρισαν με τον ηρωισμό τους ο Μιχάλης Κουρμούλης, ο Απόστολος Ψωμαδάκης από το Τυμπάκι, ο Κωνσταντής Λεράτος, ο Δημήτρης Λόγιος, ο  Ξωπατέρας και κυρίως ο καπετάν Μιχάλης Κόρακας από την Πόμπια.

Σε μια συγκυρία δύσκολη, οφείλουμε ταυτόχρονα να διαφυλάξουμε τις αξίες του ελληνισμού, όπως την ελευθερία, τη δημοκρατία, την ισότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Με βάση τις αξίες αυτές, ενωμένοι και δημιουργικοί, θα πορευτούμε για να κερδίσουμε ένα μέλλον ευημερίας με συμπεριληπτικό προσανατολισμό. Μέλλον που, με έμπνευση το ευρωπαϊκό όραμα, συνδέεται με ένα νέο πατριωτισμό, που δεν αντικρούει τον κοσμοπολιτισμό, αλλά αποτελεί πυλώνα του. Οι ημέρες που ζούμε φέρουν το βαρύ φορτίο της παγκόσμιας εξάπλωσης της πανδημίας του κορωνοϊού, μιας υγειονομικής κρίσης που απαιτεί ψυχραιμία και συνεργασία. Φέτος, δεν θα πραγματοποιηθούν παρελάσεις και εκδηλώσεις για την εθνική μας επέτειο. Ο κάθε όμως Έλληνας, η κάθε Ελληνίδα όπου και αν βρίσκεται θα αισθανθεί την εθνική υπερηφάνεια και θα γιορτάσει την ημέρα αυτή εσωτερικά στην καρδιά και στην ψυχή του. Φέτος, το εθνικό χρέος μάς καλεί να επιδείξουμε πνεύμα συλλογικής συνείδησης και ατομικής ευθύνης. Με τις γαλανόλευκες σημαίες να κυματίζουν από άκρη σε άκρη, η Ελλάδα στο εσωτερικό με σεμνότητα εορτάζει τη λαμπρή επέτειο των 200 χρόνων. Στο εξωτερικό επίσης εμβληματικά κτίρια σε όλο τον κόσμο φωτίζονται στα γαλανόλευκα όπως η Όπερα του Σϊδνεϊ, ο Πύργος του  Άιφελ, το Κολοσσαίο και οι Καταρράκτες του Νιαγάρα για να αποτίσουν φόρο τιμής συμμετέχοντας στις επετειακές εκδηλώσεις.

Σήμερα, με τον εορτασμό των 200 χρόνων από την κήρυξη της επανάστασης, οφείλουμε, με την ευκαιρία της ιστορικής αυτής επετείου, να αναστοχαστούμε. Οι ελευθερίες και η δημοκρατία κατακτώνται καθημερινά με πολύμορφους αγώνες. Συνιστά κι αυτό ένα από τα διαρκή διδάγματα της Επανάστασης.