Ι. Ναός Παναγίας Κεράς Γόρτυνας

gort

Παναγία Κερά ἤ Ἅγ. Τίτος – Βλαχέρνα τοῦ Ἁγ. Ἀνδρέου Κρήτης

Ὁ Καθηγητής Ἀρχαιολογίας A. Di Vita ὁ ὁποῖος ἔκανε ἀνασκαφές στή Γόρτυνα, ἐπί 24 χρόνια, σέ μιά συνομιλία πού εἴχαμε, το 2010, καί τῆς ὁποίας ἡ ἀπομαγνητοφώνηση δημοσιεύθηκε στό περιοδικό μας «Ἐν Ἐσόπτρῳ» τεῦχος 20, μᾶς εἶχε, μεταξύ ἄλλων, πεῖ:
«…-Σεβ. Ἀναφέρεστε σ᾽ αὐτὴν ποὺ προείπαμε, αὐτὴν ποὺ βρίσκεται πάνω στὸν κεντρικὸ δρόμο Ἁγ. Δέκα – Μοιρῶν, ποὺ δὲν εἶναι τελικά τοῦ Ἁγ. Τίτου, τὴν ἐπονομαζόμενη ἀπὸ τὸ λαὸ «Παναγία Κερά»;
-Di Vita. -Ναί, τὴ λεγόμενη «Κερά». Τὸ 670 μ.Χ. ὅταν καταστρέφεται ὁλόκληρη ἡ πόλη, μένουν σπάνια πλέον κληρικοὶ σ᾽ αὐτήν. Οἱ περισσότεροι Γορτύνιοι μετά τόν σεισμό, πῆγαν πάνω στὴν ἀκρόπολη τῆς Γόρτυνας, ὅπου ἐκεῖ οἰκοδόμησαν μία ἐκκλησία τὸν 7ο-8ο αἰ. μ.Χ. Ὅταν ἔφυγαν ἀπὸ κάτω, ἀπὸ τὴ βασιλικὴ ποὺ βρίσκεται πρὶν τὸ χωριὸ Μητρόπολη, μεταφέρθηκαν πάνω πολλοί Γορτύνιοι, στὴν ἀκρόπολη τῆς Γόρτυνας. Ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἡ λεγόμενη Ἐκκλησία τοῦ Ἁγ. Τίτου ἤ «Κερᾶς» ἔμεινε καὶ δὲν γνωρίζω ἂν ὁ Ἅγ. Τίτος ὡς ναὸς καί ὡς λατρεία, μεταφέρθηκε στὴν Ἀκρόπολη ἢ ἔμεινε στὴ Βασιλικὴ ποὺ εἶναι στὸν κεντρικὸ δρόμο, Ἁγ. Δέκα – Μοιρῶν.
-Σεβ. -Αὐτὴν πού ὁ Ἐπίσκοπος τῆς Γόρτυνας Βετράνιος εἶχε χτίσει πιὸ μπροστά, αὐτὸ λέτε;
-Di Vita. -Ναί, καὶ μποροῦμε νά ποῦμε: Ὅταν τὸ 961 μ.Χ. ἦρθαν ἐδῶ οἱ βυζαντινοὶ τὴν ἔφτιαξαν ἀκόμη περισσότερο. Πιστεύω ὅτι αὐτὴ ἡ ἐκκλησία ποὺ βλέπουμε τώρα στὸν δρόμο Ἁγ. Δέκα – Μοιρῶν, εἶναι τοῦ 10ου αἰ. μ.Χ. τὸ ἔχει πεῖ ὁ καθηγητής Ὀρλάνδος.
-Σεβ. Μήπως πιὸ μπροστά; -Di Vita. Τελικὰ ἐγὼ πιστεύω ὅτι ἦταν τοῦ 6ου αἰ. μ.Χ. καὶ τὴν εἶχαν φτιάξει πολλὲς φορές, δηλαδή ἔχει ἀρκετές φάσεις. -Σεβ. Μιλᾶμε πάντα γιὰ τὴν «Κερά»;
-Di Vita. Βεβαίως. Ὅταν ἦρθαν ἐδῶ οἱ Ἰταλοὶ γιά ἀνασκαφή τό 1900 οἱ κάτοικοι ἐδῶ τήν ἔλεγαν «Κερά».
-Σεβ. Ναί, ἀλλὰ ὅταν ἦρθε ἐδῶ ὁ καθη­γητὴς Ὀρλάνδος, δὲν ὑπῆρχε στό φῶς ἡ δική σας ἀνασκαφὴ στὴ Μητρόπολη καὶ δὲν γνώριζε.
-Di Vita. Διαπιστώνω ὅτι γι᾽ αὐτὸ εἶχε πεῖ ὅτι ἦταν τοῦ Ἁγ. Τίτου…» Στόν παλαιότερο βίο τοῦ Ἁγ. Ἀνδρέου, τοῦ 9ου – 10ου αἰ., τοῦ Νικήτα Πατρικίου καί Κυέστορος (κωδ. Βατοπεδίου 84) καί σέ ἀρκετά μεταγενέστερα χειρόγραφα, ὑπάρχει ἡ ἑξῆς ἀναφορά, τήν ὁποία μεταφέρουμε στή δημοτική: Ὅταν ὁ Ἅγ. ἦταν στήν Κρήτη, «…οἰκοδόμησε ναό τῆς παναχράντου καί πανυμνήτου Θεοτόκου Μαρίας…τόν ὁποῖο οἰκοδόμησε ὁ ἴδιος καί τόν ὀνόμασε Βλαχέρνας…». Ἀκόμα βρίσκουμε στά ἐν λόγῳ χειρόγραφα ὅτι ἔκτισε «ἰατρεῖον», «πτωχοτροφεῖον» καί «ξενοδοχεῖον». Ποιά ἡ σχέση τῆς λαϊκῆς παράδοσης πού ἀποκαλεῖ τόν γνωστό Ἱ. Ν. τοῦ Ἁγ. Τίτου στή Γόρτυνα μέ τήν προσωνυμία «Κερά», ἤ καί ἄλλων ἐκκλησιῶν τῆς Γόρτυνας, μέ τίς «Βλαχέρνες» πού ἔκτισε ὁ Ἅγ. Ἀνδρέας;

† Ὁ Γορτύνης καί Ἀρκαδίας Μακάριος

Τό Κάστρο τοῦ «Δριμέως»

Στά χειρόγραφα μαρτυρεῖται ὅτι ὁ Ἅγ. Ἀνδρέας, μετά ἀπό ἐπίθεση Ἀγαρηνῶν πού ἀποβιβάστηκαν στά νότια παράλιά μας, κατέφυγε μέ τό ποίμνιό του, στό κάστρο «τοῦ Δριμέως», «κατηύθηνε τήν ἄμυνα» καί «πρός τούς βάρβαρους προξένησε μέγα δέος». Ποιά ἡ σχέση τῶν ἀκροπόλεων τῆς Γόρτυνας μέ τό κάστρο αὐτό καί ἰδιαιτέρως μέ τό «Καστρί», πού ἀναφέρεται ἀπό τόν Καθηγητή A. Di Vita στό τελευταῖο βιβλίο του;
Παρά τίς λεηλασίες, τούς πολέμους καί τίς καταστροφές ἡ γῆ τῆς Γόρτυνας κρύβει ἀκόμα πολλά μυστικά πού θά μᾶς βοηθήσουν νά κατανοήσουμε καλύτερα τούς χρόνους πού διακόνησε στόν τόπο μας ὁ Ἅγ. Ἀνδρέας. Ἡ συνέχιση τῶν ἀνασκαφῶν εἶναι ἐπιτακτική ἀνάγκη, καθώς καί ἡ δημοσίευση ὅλων ὅσων ἀφοροῦν στό Ἅγιο πρόσωπό του.

† Ὁ Γορτύνης καί Ἀρκαδίας Μακάριος

Ι. Ναός Παναγίας Κεράς Γόρτυνας
Πρόκειται για σταυρόσχημη τρίκλιτη Βασιλική με τρούλο. Ο Ναός είναι κτισμένος με ορθογώνιους πελεκητούς δόμους. Χρονολογείται στον 7ο αιώνα

Έργο του ζωγράφου Θωμά Γεωργίου Γεωργιάδη, ο οποίος γεννήθηκε το 1933 στο Ηράκλειο Κρήτης και απεβίωσε στις 31 Ιανουαρίου του 2010.
Ο ως άνω πίνακας αγοράστηκε απο το Δ.Σ των Μινωικών Γραμμών τη δεκαετία του 1990 και ανήκει στην ιδιωτική συλλογή της εταιρείας.

vima

Το υπό της Ι. Μητροπόλεως μας προταθέν σχέδιο για την ανέγερση Βήματος του Απ. Παύλου, στην Γόρτυνα.
Σχέδιο του κ. Μ. Χατζηγιάννη, Πολιτικού Μηχανικού, Δρ Βυζ. Αρχιτεκτονικής.

Ο Πλάτανος της Γόρτυνας

smirnis_gortina2

Στη Γόρτυνα με τον Σεβ. Μητροπολίτη Σμύρνης κ. Βαρθολομαίο, 23-1-2017.

0 σχόλια
1grevenon_16

Στη Γόρτυνα με τον Σεβ. Μητροπολίτη Γρεβενών κ. Δαυίδ 18-7-2016

Στη Γόρτυνα με τον Σεβ. Μητροπολίτη Γρεβενών κ. Δαυίδ 18-7-2016

0 σχόλια
8gortina_koronias_16

Στη Γόρτυνα με τον Σεβ. Μητροπολίτη Κορωνείας κ. Παντελήμονα της Εκκλησίας της Ελλάδος 13-7-2016

Στη Γόρτυνα με τον Σεβ. Μητροπολίτη Κορωνείας κ. Παντελήμονα της Εκκλησίας της Ελλάδος 13-7-2016

0 σχόλια
gortina_morfou_1600001

Στη Γόρτυνα με τον Πανιερώτατο Μητροπολίτη Μόρφου της Εκκλησίας Κύπρου 22-1-2016

Επίσκεψη Πανιερωτάτου Μητροπολίτου Μόρφου της Εκκλησίας Κύπρου στη Γόρτυνα 22-1-2016

0 σχόλια
tympaki_2011 (6)

Απονομή του Σταυρού των Αγ. Αποστόλων Παύλου και Τίτου της Ι. Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης μετά σχετικού παπύρου και εύφημης μνείας της Ι. Μητροπόλεως Γορτύνης και Αρκαδίας στους Καθηγητές Αρχαιολογίας Antonino Di Vita και Vincenzo La Roza 25.8.2011

  Την Πέμπτην 25ην Αυγούστου 2011, εορτή του Αγ. Ενδόξου Αποστόλου Τίτου, Πρώτου Επισκόπου Κρήτης, ο Σεβ. συνελειτούργησε μετά του Θεοφιλ Επισκόπου Μποτσουάνας κ. Γενναδίου, εν τω πανηγυρίζοντι Ι. Ν. Αγ. Τίτου Τυμπακίου. Κατά την εν λόγω Θ. Λειτουργίαν απένειμε τον Σταυρόν των Αγ. Αποστόλων Παύλου και Τίτου της Ι. Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας Κρήτης, …

0 σχόλια
gortina_13 (13)

Στη Γόρτυνα, με παιδιά της Ενορίας Αγ. Τριάδος Ηρακλείου 2013

0 σχόλια
austrias_gort (4)

Στη Γόρτυνα με τον Σεβ. Μητροπολίτη Αυστρίας κ. Αρσένιο και 20/μελή όμιλο εκπροσώπων μέσων γενικής ενημερώσεως από την Αυστρία 20.6.2013

0 σχόλια
vostoni_12 (2)

Στη Γόρτυνα, με τον Σεβ. Μητροπολίτη Βοστώνης κ. Μεθόδιο 21.7.2012

0 σχόλια
sipsa_12 (2)

Στην Γόρτυνα, με τη Γερόντισσα και μοναχές της αδελφότητας της Ι. Μονής Σίψας 3.7.2012

0 σχόλια
esthonias_11 (1)

Eις Γόρτυνα με τον Σεβ. Μητροπολίτην Ταλλίνης και πάσης Εσθονίας κ. Στέφανον, Προκαθήμενον της Αυτονόμου Ορθοδόξου Εκκλησίας της Εσθονίας, συνοδευόμενον υπό του Σεβ. Αρχιεπισκόπου Κρήτης κ. Ειρηναίου και του Σεβ. Μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου κ. Ανδρέου. 12.11.2011

0 σχόλια